NRNazi ReportDokumentacja mechanizmów zbrodni

Słownik pojęć

Poniższy słownik objaśnia najważniejsze pojęcia potrzebne do zrozumienia biogramów i kręgów tego archiwum: instytucje aparatu terroru III Rzeszy, kryptonimy zbrodniczych operacji oraz kategorie prawne, którymi po wojnie nazwano te czyny — ludobójstwo, zbrodnie przeciwko ludzkości, zbrodnie wojenne. Część haseł to nazistowskie eufemizmy („ostateczne rozwiązanie”, „noc kryształowa”, akcja „T4”); przytaczamy je w cudzysłowie jako terminy źródłowe, pamiętając, że każdy z nich maskował masowe morderstwo. Hasła zebrano w grupy tematyczne; w każdej grupie są ułożone alfabetycznie i odsyłają do biogramów sprawców oraz do siedmiu kręgów serwisu.

Państwo, partia i administracja

Wróć do tematów ↑
Bydgoszcz: partyjna administracja i represyjny komunikatmiejsce

Okres: 1939–1940

Lokalny szczebel, na którym administracja partyjna i miejska komunikowała oraz legitymizowała represje. Węzeł służy do odróżnienia podpisu i funkcji administracyjnej od dowodzenia każdą formacją wykonawczą.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] inwentarz.ipn.gov.pl
  2. [2] ph.muzeum1939.pl
  3. [3] repozytorium.amu.edu.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Gauleiterurząd

Okres: 1925–1945

Namiestnik okręgu partyjnego (Gau) NSDAP, w praktyce najwyższa władza polityczna na podległym terenie, odpowiedzialna bezpośrednio przed Hitlerem. Na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszy gauleiterzy — Arthur Greiser w Kraju Warty i Albert Forster w Gdańsku–Prusach Zachodnich — kierowali germanizacją, masowymi wysiedleniami i egzekucjami. Obaj zostali po wojnie skazani na śmierć przez polski Najwyższy Trybunał Narodowy.

Ważne rozróżnienia

  • Zakres urzędu należy oddzielać od udokumentowanych decyzji i czynów osoby, która go zajmowała.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] muzeumpiasnickie.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Generalne Gubernatorstwomiejsce

Okres: 1939–1945

Utworzona w październiku 1939 roku jednostka administracyjna na okupowanych ziemiach centralnej i południowo-wschodniej Polski, niewcielonych formalnie do Rzeszy. Generalnym gubernatorem był Hans Frank, a wyższym dowódcą SS i policji Friedrich-Wilhelm Krüger. GG stało się terenem masowego terroru, grabieży i wyzysku, gett oraz obozów zagłady akcji „Reinhardt”.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] sciencespo.fr

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

III Rzeszaorganizacja

Okres: 1933–1945

Określenie państwa niemieckiego pod dyktaturą Adolfa Hitlera i NSDAP w latach 1933–1945. Było to państwo totalitarne oparte na ideologii rasistowskiej i antysemickiej, które rozpętało II wojnę światową oraz dokonało ludobójstwa i zbrodni przeciwko ludzkości na niespotykaną wcześniej skalę. Jego kierownictwo dokumentują krąg I i krąg II tego archiwum.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Kraj Wartymiejsce

Okres: 1939–1945

Reichsgau Wartheland — okręg utworzony w 1939 roku z ziem zachodniej Polski bezprawnie wcielonych do Rzeszy, rządzony przez gauleitera Arthura Greisera. Stał się poligonem polityki germanizacyjnej: masowych wysiedleń, egzekucji polskiej inteligencji i duchowieństwa oraz prześladowań ludności żydowskiej. Na jego terenie działały getto łódzkie i Kulmhof (Chełmno nad Nerem) — pierwszy niemiecki obóz zagłady.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

NSDAPorganizacja

Okres: 1920–1945 · Warianty: inst-nsdap, NSDAP (aparat partyjny)

Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników — partia Adolfa Hitlera, od 1933 roku jedyna legalna partia w Niemczech, której rasistowska i antysemicka ideologia stała się programem państwa. Kancelarią partii kierował Martin Bormann, jeden z najbardziej wpływowych ludzi reżimu. Międzynarodowy Trybunał Wojskowy uznał korpus kierownictwa politycznego NSDAP za organizację zbrodniczą.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Hierarchia i organizacje

  • NSDAP (aparat partyjny)

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

SAorganizacja

Okres: 1921–1945

Sturmabteilung — bojówki NSDAP, których uliczny terror torował Hitlerowi drogę do władzy; po 1933 roku uczestniczyły w bojkotach antyżydowskich, pierwszych „dzikich” obozach i pogromie „nocy kryształowej”. Po wymordowaniu własnego kierownictwa w „nocy długich noży” (1934) SA utraciła znaczenie na rzecz SS. Z jej szeregów wywodzili się m.in. Oskar Dirlewanger i propagandysta nienawiści Julius Streicher.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Współdziałanie administracji cywilnej, SS, policji i Wehrmachtuoperacja

Okres: 1939–1945 · Warianty: w3-wspoldzialanie-instytucji

Model relacyjny pokazujący, że zbrodnie okupacyjne wynikały z przekazywania decyzji, personelu, transportu, danych i ochrony między urzędami, a nie z działania jednej izolowanej organizacji.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] germangenocide.pl
  3. [3] nuremberg.law.harvard.edu
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] sciencespo.fr
  8. [8] encyclopedia.ushmm.org
  9. [9] poznan.ipn.gov.pl
  10. [10] encyclopedia.ushmm.org
  11. [11] czasopisma.ipn.gov.pl
  12. [12] lodz.ipn.gov.pl
  13. [13] bildung-ns-zwangsarbeit.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

SS, policja i aparat terroru

Wróć do tematów ↑
101. Rezerwowy Batalion Policji: komenda i kompanieorganizacja

Okres: 1942–1943

Dowódca batalionu i dowódcy trzech kompanii tworzyli rozdzielne szczeble przygotowania oraz wykonania masowych egzekucji i likwidacji gett w dystrykcie lubelskim. Prawdziwe nazwiska tych dowódców są potwierdzone niezależnie od pseudonimów innych policjantów użytych przez Christophera R. Browninga.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] uni-bielefeld.de
  2. [2] zeitgeschichte-hamburg.de
  3. [3] junsv.nl
  4. [4] facinghistory.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Ahnenerbe SSorganizacja

Okres: 1935–1945

Pseudonaukowy instytut SS organizujący zbrodnicze eksperymenty i „kolekcje”.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.

Jak działał mechanizm

  1. Sformułowanie celu polityki lub operacji
  2. Przydzielenie kompetencji i wykonawców
  3. Selekcja według kryteriów aparatu sprawczego
  4. Działanie terenowe lub administracyjne wykonanie decyzji
  5. Ocena dokumentów i granic indywidualnego dowodu
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Hierarchia i organizacje

  • Ahnenerbe SS

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] collections.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

BdS, KdS i Judenreferaturząd

Okres: 1939–1945 · Termin źródłowy: BdS / KdS / Judenreferat

BdS i KdS były regionalnymi szczeblami Policji Bezpieczeństwa i SD, a referaty żydowskie wykonywały wyspecjalizowane zadania w ramach tych struktur. Nazwy, podporządkowanie i kompetencje zmieniały się między krajami oraz okresami okupacji, dlatego każdą relację należy osadzić w czasie i miejscu.

Ważne rozróżnienia

  • Zakres urzędu należy oddzielać od udokumentowanych decyzji i czynów osoby, która go zajmowała.

Jak działał mechanizm

  1. Umiejscowienie zadania w hierarchii
  2. Przydzielenie kompetencji i wykonawców
  3. Uzgodnienie działań między urzędami
  4. Przygotowanie i przeprowadzenie deportacji
  5. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Powiązane pojęcia

Hierarchia i organizacje

  • RSHA
  • BdS — dowódca Policji Bezpieczeństwa i SD
  • KdS — komendant Policji Bezpieczeństwa i SD
  • Judenreferat — referat spraw żydowskich

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] archiwum.ipn.gov.pl
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] wwv.yadvashem.org
  7. [7] inwentarz.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Białystok: KdS, Gestapo i regionalny łańcuch represjiorganizacja

Okres: 1941–1944

Komendant Policji Bezpieczeństwa i SD, kierownictwo Gestapo, referat żydowski oraz wydziały zwalczania oporu tworzyły rozdzielne ogniwa regionalnego aparatu. Akta procesowe pozwalają przypisywać konkretne decyzje, deportacje i egzekucje, zamiast obciążać jedną osobę wszystkimi zbrodniami okręgu.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] inwentarz.ipn.gov.pl
  2. [2] bialystok.ap.gov.pl
  3. [3] bialystok.ipn.gov.pl
  4. [4] edukacja.ipn.gov.pl
  5. [5] inwentarz.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Einsatzgruppe D: dowodzenie, raport i łączność wojskowaorganizacja

Okres: 1941–1942

Sztab Einsatzgruppe D zamieniał masowe egzekucje na liczby w raportach przekazywanych do RSHA, rozprowadzał rozkazy oraz utrzymywał roboczą łączność z 11. Armią. Profil faktycznego zastępcy dowódcy pokazuje raport jako narzędzie zarządzania zbrodnią; podpis i przekaz informacji nie są automatycznym dowodem obecności przy każdym rozstrzelaniu.

Ważne rozróżnienia

  • Podpisanie lub przekazanie meldunku dokumentuje ogniwo zarządzania, ale nie dowodzi obecności przy każdej opisanej egzekucji.

Jak działał mechanizm

  1. Umiejscowienie zadania w hierarchii
  2. Przekazanie rozkazu, zgody albo informacji
  3. Działanie terenowe lub administracyjne wykonanie decyzji
  4. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
  5. Ocena dokumentów i granic indywidualnego dowodu
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] worldcourts.com
  2. [2] nuremberg.law.harvard.edu
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] nuremberg.law.harvard.edu
  5. [5] nuremberg.law.harvard.edu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Einsatzgruppenorganizacja

Okres: 1939–1945 · Warianty: op-einsatzgruppen, Einsatzgruppen — „Zagłada od kul”

Zmotoryzowane „grupy operacyjne” policji bezpieczeństwa i SD, podporządkowane RSHA, które za linią frontu dokonywały masowych rozstrzeliwań — w Polsce od 1939 roku, a od ataku na ZSRR w 1941 roku na całym okupowanym Wschodzie. Ich ofiarą padło ponad milion Żydów, a także Romowie, polska inteligencja, pacjenci szpitali i jeńcy sowieccy. Wśród dowódców byli Otto Ohlendorf i Paul Blobel, odpowiedzialny za masakrę w Babim Jarze; sprawców tego szczebla opisuje krąg V.

Ważne rozróżnienia

  • Dowodzenie centralne, urząd regionalny, jednostka terenowa i czyn wykonawcy są odrębnymi poziomami odpowiedzialności.

Jak działał mechanizm

  1. Sformułowanie celu polityki lub operacji
  2. Umiejscowienie zadania w hierarchii
  3. Przekazanie rozkazu, zgody albo informacji
  4. Działanie terenowe lub administracyjne wykonanie decyzji
  5. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] nuremberg.law.harvard.edu
  6. [6] nuremberg.law.harvard.edu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Gestapourząd

Okres: 1933–1945 · Warianty: inst-gestapo

Geheime Staatspolizei — tajna policja polityczna III Rzeszy, od 1939 roku Urząd IV w strukturze RSHA, kierowany przez Heinricha Müllera. Gestapo było podstawowym narzędziem terroru: prowadziło aresztowania, tortury i kierowanie do obozów koncentracyjnych, a jego referat IV B 4 pod Adolfem Eichmannem organizował deportacje Żydów do ośrodków zagłady. Międzynarodowy Trybunał Wojskowy uznał Gestapo za organizację zbrodniczą.

Ważne rozróżnienia

  • Zakres urzędu należy oddzielać od udokumentowanych decyzji i czynów osoby, która go zajmowała.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Hierarchia i organizacje

  • RSHA
  • Gestapo

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

HSSPFurząd

Okres: 1937–1945

Höhere SS- und Polizeiführer — wyżsi dowódcy SS i policji, osobiści pełnomocnicy Himmlera skupiający na danym terytorium władzę nad wszystkimi formacjami SS i policji. Byli kluczowymi organizatorami ludobójstwa i pacyfikacji: Friedrich Jeckeln kierował masowymi rozstrzeliwaniami na Ukrainie i Łotwie, Friedrich-Wilhelm Krüger i Wilhelm Koppe nadzorowali aparat terroru na okupowanych ziemiach polskich.

Ważne rozróżnienia

  • Zakres urzędu należy oddzielać od udokumentowanych decyzji i czynów osoby, która go zajmowała.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] sciencespo.fr
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Ordnungspolizeiorganizacja

Okres: 1936–1945

Policja Porządkowa; jej bataliony uczestniczyły w masowych rozstrzeliwaniach na Wschodzie.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.

Jak działał mechanizm

  1. Umiejscowienie zadania w hierarchii
  2. Przydzielenie kompetencji i wykonawców
  3. Przekazanie rozkazu, zgody albo informacji
  4. Działanie terenowe lub administracyjne wykonanie decyzji
  5. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Hierarchia i organizacje

  • Ordnungspolizei

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] portal.ehri-project.eu
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] polishhistory.pl
  7. [7] facinghistory.org
  8. [8] sciencespo.fr
  9. [9] encyclopedia.ushmm.org
  10. [10] edukacja.ipn.gov.pl
  11. [11] eng.ipn.gov.pl
  12. [12] krakow.ipn.gov.pl
  13. [13] archiwum.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Pawiak: więzienie, śledztwo i terrormiejsce

Okres: 1939–1944

Więzienie i miejsce śledztw podporządkowane niemieckiemu aparatowi policyjnemu w Warszawie. Łączyło aresztowania, przemoc wobec więźniów, selekcję oraz egzekucje; profil pojedynczego funkcjonariusza opisuje wyłącznie jego udokumentowany udział.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] ipn.gov.pl
  2. [2] dzieje.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Placówka Sipo w Stanisławowiemiejsce

Okres: 1941–1944

Regionalne ogniwo Policji Bezpieczeństwa w dystrykcie Galicja, uczestniczące w masowych egzekucjach, gettoizacji, deportacjach i likwidacji społeczności żydowskich.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] yadvashem.org
  2. [2] archiwum.ipn.gov.pl
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Policja porządkowa i żandarmeria okupacyjna (Ordnungspolizei und Gendarmerie)operacja

Okres: 1939–1945

Struktury umundurowanej policji i żandarmerii stanowiące podstawową siłę terenową okupanta poza miastami, używane do obław, eskort, pacyfikacji, egzekucji i ochrony deportacji.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] krakow.ipn.gov.pl
  2. [2] eng.ipn.gov.pl
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] sciencespo.fr
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] edukacja.ipn.gov.pl
  7. [7] archiwum.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Policja porządkowa: rozkaz, meldunek i masowa egzekucjaoperacja

Okres: 1941–1942

Rozkazy dowódców, zadania batalionów i kompanii, straż obozowa, masowe strzelania oraz późniejsze meldunki tworzyły policyjny łańcuch wykonawczy. Profile zachowują różnice między przekazaniem rozkazu, dowodzeniem oddziałem, podpisaniem raportu, bezpośrednim strzałem i zakresem dowodów ocenionych przez sąd.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] hspv.nrw.de
  2. [2] open.ifz-muenchen.de
  3. [3] bialystok.ipn.gov.pl
  4. [4] uni-bielefeld.de
  5. [5] portal.ehri-project.eu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Regionalne placówki Gestapo (Stapostelle / Stapoleitstelle)organizacja

Okres: 1939–1945

Terenowe urzędy tajnej policji państwowej, które prowadziły inwigilację, aresztowania, śledztwa, deportacje i kierowały więźniów do egzekucji lub obozów. Ich kompetencje łączyły centralne dyrektywy RSHA z lokalnym aparatem represji.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] inwentarz.ipn.gov.pl
  2. [2] archiwum.instytutpileckiego.pl
  3. [3] czasopisma.upjp2.edu.pl
  4. [4] lekcja.auschwitz.org
  5. [5] yadvashem.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Regionalne Sipo i SD: sukcesja komend, placówek i sztabóworganizacja

Okres: 1939–1945

Obsada kolejnych komend w Łodzi, Krakowie, Lublinie, Równem i Norwegii pokazuje mobilność kadr Policji Bezpieczeństwa oraz przenoszenie praktyk przesłuchań, egzekucji, terroru zakładniczego i likwidacji więźniów. Każdy profil zachowuje osobny zakres czasowy i terytorialny.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] lodz.ipn.gov.pl
  2. [2] dortmund.de
  3. [3] unwcc.org
  4. [4] ushmm.org
  5. [5] collections.yadvashem.org
  6. [6] edukacja.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Regionalne SS i policja: deportacja, rozbrojenie i egzekucjaorganizacja

Okres: 1942–1944

W okupowanej Francji, Danii i Rzymie regionalne kierownictwa Gestapo, Sipo i SD oraz HSSPF stosowały odmienne narzędzia: tortury i deportacje, likwidację krajowej policji, wymuszenie mienia oraz egzekucję zakładników. Porównanie Barbiego, Panckego i Kapplera oddziela plan, zatwierdzenie, listę, dowodzenie i wykonanie; nie scala różnych jurysdykcji w jeden wspólny czyn.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] lex.dk
  3. [3] ns-taeter-italien.org
  4. [4] legifrance.gouv.fr
  5. [5] musei.difesa.it

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Regionalny łańcuch dowodzenia Sipo i SDorganizacja

Okres: 1939–1945

Sieć regionalnych komendantów, placówek Gestapo i wydziałów Policji Bezpieczeństwa przekładała priorytety RSHA oraz dowódców SS i Policji na aresztowania, sądy doraźne, deportacje i egzekucje. Węzeł łączy szczeble zwierzchnie, lecz nie przypisuje żadnemu komendantowi wszystkich czynów podległych urzędów.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] bundesarchiv.de
  2. [2] lublin.ipn.gov.pl
  3. [3] ruj.uj.edu.pl
  4. [4] auschwitz-prozess.de
  5. [5] archiwum.ipn.gov.pl
  6. [6] inwentarz.ipn.gov.pl
  7. [7] inwentarz.ipn.gov.pl
  8. [8] czasopisma.ipn.gov.pl
  9. [9] ifz-muenchen.de
  10. [10] archiwum.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

RSHAorganizacja

Okres: 1939–1945 · Warianty: inst-rsha

Reichssicherheitshauptamt — Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy, utworzony w 1939 roku i łączący Gestapo, policję kryminalną oraz SD. Kierowany najpierw przez Reinharda Heydricha, a po jego śmierci przez Ernsta Kaltenbrunnera, był centralą aparatu terroru i Zagłady: podlegały mu Einsatzgruppen oraz biuro deportacyjne Eichmanna. Struktury te dokumentuje krąg III.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Hierarchia i organizacje

  • SS (Schutzstaffel)
  • RSHA
  • Gestapo
  • SD (Sicherheitsdienst)
  • BdS — dowódca Policji Bezpieczeństwa i SD
  • KdS — komendant Policji Bezpieczeństwa i SD

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

SDorganizacja

Okres: 1931–1945 · Warianty: inst-sd, SD (Sicherheitsdienst)

Sicherheitsdienst — służba bezpieczeństwa SS, wywiad partyjny zbudowany przez Reinharda Heydricha, od 1939 roku część RSHA. Kadry SD inwigilowały społeczeństwo, typowały ofiary terroru i współtworzyły dowództwa Einsatzgruppen — jak Otto Ohlendorf, szef wywiadu krajowego SD i dowódca Einsatzgruppe D. Międzynarodowy Trybunał Wojskowy uznał SD za organizację zbrodniczą.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Hierarchia i organizacje

  • SS (Schutzstaffel)
  • SD (Sicherheitsdienst)

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Sipo i SD w Bezirk Białystokorganizacja

Okres: 1941–1943

Regionalny aparat Policji Bezpieczeństwa i SD, w którym kierownictwo KdS, Gestapo i referaty do spraw żydowskich łączyły administrację policyjną z represjami wobec ludności cywilnej, gettoizacją i deportacjami. Węzeł nie utożsamia funkcji zwierzchniej z osobistym wykonaniem wszystkich zbrodni podległych formacji.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] inwentarz.ipn.gov.pl
  2. [2] bialystok.ap.gov.pl
  3. [3] edukacja.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

SSorganizacja

Okres: 1925–1945 · Warianty: inst-ss, SS (Schutzstaffel)

Schutzstaffel — organizacja podległa Heinrichowi Himmlerowi, rozbudowana z przybocznej straży partyjnej w „państwo w państwie” kontrolujące policję, wywiad, obozy koncentracyjne i zagłady oraz własne formacje zbrojne. SS była głównym wykonawcą ludobójstwa i zbrodni przeciwko ludzkości; w jej strukturze działały RSHA i WVHA, oddziały strażnicze obozów i Waffen-SS. Międzynarodowy Trybunał Wojskowy uznał SS za organizację zbrodniczą.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Hierarchia i organizacje

  • SS (Schutzstaffel)
  • RSHA
  • WVHA
  • SD (Sicherheitsdienst)

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Szkoła Sipo/SD w Rabce i placówka Nowy Sączorganizacja

Okres: 1940–1944

Regionalne ogniwa aparatu bezpieczeństwa w dystrykcie krakowskim: placówka terenowa, więzienie oraz szkoła szkoląca kadry policyjne. Węzeł pokazuje relację między szkoleniem, służbą terenową i udokumentowanymi zbrodniami lokalnymi bez przypisywania wszystkim osobom czynów całej instytucji.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] inwentarz.ipn.gov.pl
  2. [2] archiwum.instytutpileckiego.pl
  3. [3] inwentarz.ipn.gov.pl
  4. [4] ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Volksdeutscher Selbstschutz (Volksdeutscher Selbstschutz)organizacja

Okres: 1939–1940 · Warianty: Volksdeutscher Selbstschutz

Paramilitarna formacja tworzona z miejscowych Niemców, podporządkowana SS i policji, uczestnicząca w aresztowaniach, grabieży i mordach ludności polskiej, szczególnie na Pomorzu i w Wielkopolsce.

Ważne rozróżnienia

  • Dowodzenie centralne, urząd regionalny, jednostka terenowa i czyn wykonawcy są odrębnymi poziomami odpowiedzialności.

Jak działał mechanizm

  1. Umiejscowienie zadania w hierarchii
  2. Identyfikacja i ewidencja osób lub mienia
  3. Uwięzienie, przesłuchanie i kierowanie spraw
  4. Działanie terenowe lub administracyjne wykonanie decyzji
  5. Ustalenie wyniku każdego punktu przez sąd
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] przystanekhistoria.pl
  2. [2] muzeumpiasnickie.pl
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] przystanekhistoria.pl
  5. [5] muzeumpiasnickie.pl
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] muzeumpiasnickie.pl
  8. [8] ipn.gov.pl
  9. [9] edukacja.ipn.gov.pl
  10. [10] ph.muzeum1939.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Więzienie policyjne Radogoszczmiejsce

Okres: 1939–1945

Niemieckie więzienie w okupacyjnej Łodzi, miejsce systematycznej przemocy, tortur i śmierci osadzonych; podczas likwidacji w styczniu 1945 roku załoga dokonała masakry więźniów.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] muzeumtradycji.pl
  2. [2] radogoszcz1945.pl
  3. [3] inwentarz.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Zagłada, getta i deportacje

Wróć do tematów ↑
Administracyjny łańcuch getta łódzkiegooperacja

Okres: 1939–1944

Połączony mechanizm decyzji rejencji, zarządu miejskiego, administracji getta i Gestapo: od utworzenia oraz izolacji getta po wyzysk, grabież i deportacje do Kulmhof.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] yadvashem.org
  3. [3] nsdoku.de
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] inwentarz.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Akcja „Reinhardt”operacja

Okres: 1942–1943 · Warianty: op-reinhard

Kryptonim niemieckiej operacji wymordowania Żydów Generalnego Gubernatorstwa i Okręgu Białystok w latach 1942–1943 — jednego z centralnych aktów ludobójstwa Zagłady. Operacją kierował Odilo Globocnik z rozkazu Heinricha Himmlera; jej inspektorem był Christian Wirth, a komendantem Sobiboru i Treblinki Franz Stangl. W obozach zagłady w Bełżcu, Sobiborze i Treblince zamordowano co najmniej 1,8 miliona ludzi, w przeważającej większości polskich Żydów. Sprawców tego systemu dokumentuje krąg III.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] web.archive.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Aktion 1005operacja

Okres: 1942–1944

Otwieranie masowych grobów i palenie zwłok w celu zatarcia śladów ludobójstwa.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.

Jak działał mechanizm

  1. Przekazanie rozkazu, zgody albo informacji
  2. Otwarcie grobów i usuwanie zwłok
  3. Zacieranie śladów i niszczenie dokumentacji
  4. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Auswärtiges Amt: administracyjne zatwierdzanie deportacjiorganizacja

Okres: 1938–1942

Ministerstwo Spraw Zagranicznych uczestniczyło w obiegu not, uzgodnień i zgód potrzebnych do deportacji Żydów z okupowanej Europy. Nota z marca 1942 roku indywidualizuje parafowanie braku zastrzeżeń wobec deportacji 6000 osób z Francji przez Woermanna; nie czyni go autorem całej polityki resortu ani nie dowodzi znajomości każdego późniejszego etapu zagłady.

Ważne rozróżnienia

  • Formalna zgoda na konkretną deportację nie czyni urzędnika automatycznie autorem całej polityki resortu.

Jak działał mechanizm

  1. Decyzja albo upoważnienie administracyjne
  2. Uzgodnienie działań między urzędami
  3. Przekazanie rozkazu, zgody albo informacji
  4. Przygotowanie i przeprowadzenie deportacji
  5. Ocena dokumentów i granic indywidualnego dowodu
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] werle.rewi.hu-berlin.de
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] deutsche-biographie.de
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Deutsche Reichsbahnorganizacja

Okres: 1920–1945

Koleje Rzeszy — logistyka transportów do ośrodków zagłady.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.

Jak działał mechanizm

  1. Uzgodnienie działań między urzędami
  2. Zapewnienie transportu, pracy, finansów lub materiałów
  3. Przygotowanie i przeprowadzenie deportacji
  4. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Hierarchia i organizacje

  • Deutsche Reichsbahn

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] deutsche-biographie.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Dystrykt lubelski: sztab deportacji i obozy pracyorganizacja

Okres: 1942–1943

Sztaby dowódców SS i Policji koordynowały transporty, selekcje i przesiedlenia z terenowymi wykonawcami oraz siecią obozów pracy. Węzeł rozdziela organizację deportacji, dowodzenie obozem i bezpośrednią przemoc, a także ogranicza profil Helmuta Ortwina Pohla do udokumentowanej pierwszej połowy 1942 roku.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] inwentarz.ipn.gov.pl
  2. [2] doew.at
  3. [3] historickycasopis.sk
  4. [4] junsv.nl
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Einsatzkommando Tilsit: przygraniczny łańcuch masowych egzekucjioperacja

Okres: czerwiec–wrzesień 1941

Placówka Gestapo w Tylży i utworzone z jej kadr komando prowadziły masowe egzekucje na pograniczu niemiecko-litewskim oraz w rejonie Suwalszczyzny. Proces ulmski pozwolił odtworzyć rozkaz, skład komanda i rolę jego dowódcy, ale nie zastępuje ustaleń dla każdej oddzielnej egzekucji.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] bpb.de
  2. [2] schule-bw.de
  3. [3] deutsche-digitale-bibliothek.de
  4. [4] phdn.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Gettomechanizm

Okres: 1939–1944

Zamknięta, przymusowa dzielnica, w której niemiecki okupant więził ludność żydowską w warunkach skrajnego przeludnienia, głodu i terroru; największe getta utworzono w Warszawie i Łodzi. Getta były etapem Zagłady — ich mieszkańców mordowano na miejscu lub deportowano do obozów zagłady. Niemiecka „administracja” gett łączyła zbrodnię z grabieżą: zarządca getta łódzkiego Hans Biebow czerpał zyski z niewolniczej pracy więzionych, a następnie współorganizował ich deportacje na śmierć.

Ważne rozróżnienia

  • Niemiecką administrację i policję należy odróżniać od ofiar zmuszanych do funkcji w Judenratach.

Jak działał mechanizm

  1. Identyfikacja i ewidencja osób lub mienia
  2. Izolacja, zatrzymanie albo przymusowe przemieszczenie
  3. Przydział i eksploatacja pracy przymusowej
  4. Ewidencja, przejęcie i transfer mienia
  5. Przygotowanie i przeprowadzenie deportacji
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] wwv.yadvashem.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Kołomyja: placówka Sipo, egzekucje i deportacjemiejsce

Okres: 1941–1943

Terenowa placówka Sipo i SD w Kołomyi łączyła regionalne dowództwo KdS Lwów z masowymi egzekucjami, selekcjami oraz deportacjami do Bełżca. Profil kierownika placówki opisuje rozkaz i nadzór w konkretnych operacjach, nie automatycznie każdy czyn grup mobilnych.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] czasopisma.ipn.gov.pl
  2. [2] wwv.yadvashem.org
  3. [3] degruyterbrill.com
  4. [4] archiwum.ipn.gov.pl
  5. [5] yadvashem.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Konferencja w Wannseeoperacja

Okres: 20 I 1942

Koordynacja aparatu państwa w realizacji „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.

Jak działał mechanizm

  1. Sformułowanie celu polityki lub operacji
  2. Uzgodnienie działań między urzędami
  3. Przydzielenie kompetencji i wykonawców
  4. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] ghwk.de
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Koordynacja Sipo i getta łódzkiegoorganizacja

Okres: 1940–1942

Styk Gestapo, administracji okupacyjnej i getta Litzmannstadt, na którym ustalano środki policyjne wobec ludności żydowskiej. Udział w naradzie lub funkcja w placówce nie jest traktowany jako dowód samodzielnego wydania wszystkich decyzji deportacyjnych.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] open.ifz-muenchen.de
  2. [2] lodz.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Lwów: Judenreferat KdS i akcje likwidacyjneorganizacja

Okres: 1941–1943

Judenreferat KdS Lwów łączył policyjną specjalizację antyżydowską z akcjami w mieście i w gettach powiatowych. Profil Engelsa pokazuje kierowanie publiczną egzekucją i jednostkę wysłaną do likwidacji getta w Bóbrce; podległość służbowa nie oznacza jego osobistego wykonania wszystkich zabójstw ani odpowiedzialności za cały bilans dystryktu Galicja.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] wwv.yadvashem.org
  2. [2] archiwum.ipn.gov.pl
  3. [3] kobra.uni-kassel.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Łuków–Radzyń: Gestapo, getto i policja deportacyjnamiejsce

Okres: 1940–1943

Administracja spraw żydowskich w placówce Gestapo, zarządzenia wobec Judenratu, rekwizycje i przygotowanie deportacji stykały się w Łukowie z oddziałami policji porządkowej. Węzeł rozdziela rolę funkcjonariusza Gestapo od dowodzenia 101. Batalionem Policji i formacjami przybyłymi z Lublina.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] bibliotekanauki.pl
  2. [2] duesseldorf.deutscher-koordinierungsrat.de
  3. [3] cejsh.icm.edu.pl
  4. [4] facinghistory.org
  5. [5] uni-bielefeld.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

„Noc kryształowa”operacja

Okres: 9–10 listopada 1938

Uwaga o języku sprawców: Termin pochodzi z języka sprawców lub był używany jako eufemizm; jest przytaczany wyłącznie w krytycznym kontekście historycznym.

Zorganizowany przez władze nazistowskie pogrom ludności żydowskiej w Niemczech i Austrii w nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku, poprzedzony podżegającą propagandą aparatu Josepha Goebbelsa. Spalono ponad tysiąc synagog, zdemolowano tysiące sklepów i mieszkań, zamordowano co najmniej 91 osób, a około 30 tysięcy żydowskich mężczyzn uwięziono w obozach koncentracyjnych. Eufemistyczna nazwa — od potłuczonego szkła witryn — maskuje zbrodniczy charakter pogromu, który był otwartym przejściem od dyskryminacji do przemocy fizycznej.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

„Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej”operacja

Okres: 1941–1945

Uwaga o języku sprawców: Termin pochodzi z języka sprawców lub był używany jako eufemizm; jest przytaczany wyłącznie w krytycznym kontekście historycznym.

Nazistowski kryptonim planu wymordowania Żydów europejskich — biurokratyczny eufemizm, za którym kryło się ludobójstwo około sześciu milionów ludzi. Koordynację machiny deportacji i mordu omówiono na konferencji w Wannsee w styczniu 1942 roku pod przewodnictwem Reinharda Heydricha; logistykę deportacji prowadził referat Adolfa Eichmanna w RSHA. Realizacją były rozstrzeliwania Einsatzgruppen, getta oraz obozy zagłady.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Prypeć 1941: kawaleria SS i eskalacja masowych egzekucjioperacja

Okres: lipiec–sierpień 1941

Oddziały Brygady Kawalerii SS wykonywały na Polesiu rozkazy Himmlera, które podczas operacji przekształcono w systematyczne mordowanie ludności żydowskiej. Meldunki, rozkazy terenowe i powojenny wyrok pozwalają rozdzielić szczebel centralny, dowodzenie oddziałem i wykonanie egzekucji.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] junsv.nl
  2. [2] wwv.yadvashem.org
  3. [3] etheses.whiterose.ac.uk
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] portal.ehri-project.eu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

System szkolenia i rozdziału wachmanów w Trawnikachorganizacja

Okres: 1941–1944

Obóz szkoleniowy SS w Trawnikach przygotowywał i kierował formacje pomocnicze do służby przy gettach, obozach pracy i operacjach policyjnych. Odpowiedzialność komendanta opisuje zarządzanie tym ogniwem, a nie zastępuje indywidualizacji sprawców poszczególnych czynów.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] archiwum.instytutpileckiego.pl
  2. [2] collections.yadvashem.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Transport deportacyjny: rozkład, eskorta i raportoperacja

Okres: grudzień 1941

Deportacja koleją wymagała ewidencji, składu pociągu, policyjnej eskorty, rozkazów użycia przemocy i odbioru transportu. Raport Paula Salittera dokumentuje perspektywę sprawcy i musi być czytany krytycznie wraz z archiwami ofiar i dokumentacją instytucjonalną.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] biografien.erinnerungsort.hs-duesseldorf.de
  2. [2] wwv.yadvashem.org
  3. [3] collections.arolsen-archives.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] deutsche-biographie.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Warszawa: SSPF, referat żydowski i terenowe wykonanie terroruoperacja

Okres: 1941–1943

Deportacje i likwidacja getta warszawskiego łączyły regionalne dowodzenie SSPF, funkcjonariuszy referatu żydowskiego oraz terenowe patrole, egzekucje i kontrole. Węzeł zestawia Sammern-Frankenegga, Blöschego i Klaustermeyera, aby odróżnić przekaz rozkazu i dowodzenie akcją od czynów wykonawców; fotografia, urząd ani obecność nie rozszerzają zakresu dowiedzionych czynów.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] wwv.yadvashem.org
  2. [2] bundesarchiv.de
  3. [3] junsv.nl
  4. [4] chroniclesofterror.pl
  5. [5] junsv.nl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Wiedeńska biurokracja selekcji i deportacjiorganizacja

Okres: 1939–1943

Centrala do spraw Emigracji Żydowskiej i obozy zbiorcze przekształcały ewidencję, przymus, selekcję transportową i odbieranie mienia w regularny mechanizm deportacji. Węzeł odróżnia Antona Brunnera, określanego jako „Brunner II”, od Aloisa Brunnera.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] ausstellung.de.doew.at
  2. [2] collections.ushmm.org
  3. [3] hiko.univie.ac.at
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Obozy i zbrodnie medyczne

Wróć do tematów ↑
Akcja „T4”operacja

Okres: 1939–1941 · Warianty: op-t4, Akcja „T4” (eutanazja)

Uwaga o języku sprawców: Termin pochodzi z języka sprawców lub był używany jako eufemizm; jest przytaczany wyłącznie w krytycznym kontekście historycznym.

Kryptonim programu masowego mordowania osób z niepełnosprawnościami oraz pacjentów szpitali psychiatrycznych w Rzeszy (1939–1941), realizowanego z pisemnego upoważnienia Adolfa Hitlera przez Philippa Bouhlera i Karla Brandta. W ośrodkach uśmiercania zagazowano lub zabito zastrzykami około 70 tysięcy osób; propaganda nazywała te morderstwa „eutanazją”. Personel „T4” skierowano następnie do obozów zagłady akcji „Reinhardt” — program był poligonem technologii ludobójstwa.

Ważne rozróżnienia

  • Centralę T4, mordowanie dzieci, Aktion 14f13, zakłady i poszczególne techniki zabijania trzeba opisywać jako powiązane, lecz odrębne zakresy dowodowe.

Jak działał mechanizm

  1. Decyzja albo upoważnienie administracyjne
  2. Identyfikacja i ewidencja osób lub mienia
  3. Selekcja według kryteriów aparatu sprawczego
  4. Zabijanie lub stworzenie warunków prowadzących do śmierci
  5. Zacieranie śladów i niszczenie dokumentacji
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Bełżec i Sobibór: komenda oraz technologia zabijaniaoperacja

Okres: 1942–1943

Łańcuch Aktion „Reinhardt”, w którym komenda obozu, personel i techniczne uruchomienie urządzeń gazowania były odrębnymi rolami. Węzeł nie redukuje działania ośrodków zagłady do jednej osoby ani nie przypisuje każdemu członkowi personelu wszystkich zabójstw.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] belzec.eu
  2. [2] ushmm.org
  3. [3] collections.yadvashem.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Funkcje kierownictwa obozowego: Schutzhaftlagerführer i Rapportführerurząd

Okres: 1933–1945 · Termin źródłowy: Schutzhaftlagerführer / Rapportführer

Schutzhaftlagerführer kierował obozem więźniarskim pod zwierzchnictwem komendanta, a Rapportführer odpowiadał między innymi za apele i ewidencję stanu więźniów. Zakres kompetencji zmieniał się między obozami i okresami; sam tytuł nie dowodzi wykonania konkretnej zbrodni.

Ważne rozróżnienia

  • Zakres urzędu należy oddzielać od udokumentowanych decyzji i czynów osoby, która go zajmowała.

Jak działał mechanizm

  1. Umiejscowienie zadania w hierarchii
  2. Przydzielenie kompetencji i wykonawców
  3. Działanie terenowe lub administracyjne wykonanie decyzji
  4. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
  5. Ocena dokumentów i granic indywidualnego dowodu
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Powiązane pojęcia

Hierarchia i organizacje

  • Kierownictwo obozu koncentracyjnego

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] auschwitz.org
  2. [2] auschwitz.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] auschwitz.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Julagi i ZAL: lokalna komendantura, praca oraz likwidacjaorganizacja

Okres: 1942–1944

Żydowskie obozy pracy w Krakowie, Tarnowie, Rozwadowie i Przemyślu łączyły eksploatację pracy, codzienny terror, egzekucje i końcowe deportacje. Trzy profile komendantów pozwalają porównać własne zabójstwa, rozkazy oraz pomocnictwo przy likwidacji, zachowując zakres konkretnych wyroków zamiast przenosić na jedną osobę wszystkie zbrodnie obozu lub miasta.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] junsv.nl
  2. [2] erinnern.at
  3. [3] krakow.ipn.gov.pl
  4. [4] archive.nrw.de
  5. [5] junsv.nl
  6. [6] junsv.nl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Lublin–Majdanek–Budzyń: komenda i terror obozowyorganizacja

Okres: 1941–1944

Komendant obozu pracy i kierownik obozu więźniarskiego zajmowali różne miejsca w systemie pracy przymusowej, selekcji, kar i egzekucji. Profile opierają się na ustaleniach dotyczących ich własnych funkcji oraz czynów, bez przenoszenia na nich całej odpowiedzialności za KL Lublin i wszystkie jego filie.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] ushmm.org
  2. [2] sztetl.org.pl
  3. [3] fotoarchiv.buchenwald.de
  4. [4] junsv.nl
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Majdanek i Auschwitz: komenda, krematoria i usuwanie zwłokoperacja

Okres: 1942–1944

Komenda obozu, administracja pracy, kierowanie krematorium i nadzór nad więźniarskimi komandami usuwającymi zwłoki były odrębnymi ogniwami aparatu obozowego. Węzeł nie przypisuje kierownikowi krematorium decyzji o rozpoczęciu wszystkich egzekucji ani komendantowi każdego czynu podległego personelu.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] majdanek.eu
  2. [2] auschwitz.org
  3. [3] academic.oup.com
  4. [4] auschwitz.org
  5. [5] auschwitz.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Obóz koncentracyjny a obóz zagładymechanizm

Okres: 1933–1945

Obozy koncentracyjne (od 1933 roku; model stworzył w Dachau Theodor Eicke) służyły więzieniu, torturowaniu i niewolniczej pracy, która dla setek tysięcy więźniów oznaczała śmierć z wycieńczenia. Obozy zagłady — Kulmhof, Bełżec, Sobibór i Treblinka oraz ośrodki masowego uśmiercania w Auschwitz-Birkenau i na Majdanku — zbudowano wyłącznie w celu natychmiastowego mordowania ludzi, przede wszystkim Żydów. System obozów koncentracyjnych nadzorował inspektorat Richarda Glücksa w ramach WVHA; największym obozem łączącym obie funkcje był Auschwitz, którego komendantem był Rudolf Höss.

Ważne rozróżnienia

  • Obóz koncentracyjny i ośrodek natychmiastowej zagłady różniły się funkcją, choć w niektórych kompleksach funkcje te nakładały się.

Jak działał mechanizm

  1. Umiejscowienie zadania w hierarchii
  2. Izolacja, zatrzymanie albo przymusowe przemieszczenie
  3. Przydział i eksploatacja pracy przymusowej
  4. Selekcja według kryteriów aparatu sprawczego
  5. Zabijanie lub stworzenie warunków prowadzących do śmierci
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] auschwitz.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Ponowne uruchomienie Kulmhofoperacja

Okres: marzec–lipiec 1944

Odtworzenie przez Sonderkommando Bothmanna infrastruktury mordu w 1944 roku i wznowienie deportacji mieszkańców getta łódzkiego do samochodów gazowych.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] inwentarz.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Reichsausschuss: administracyjny obieg zabijania dzieciorganizacja

Okres: 1939–1945

Reichsausschuss zur wissenschaftlichen Erfassung erb- und anlagebedingter schwerer Leiden organizował zgłoszenia dzieci, obieg formularzy, opinie rzeczoznawców i kierowanie do specjalnych oddziałów. Węzeł eksponuje pracę kancelaryjną jako warunek działania programu, ale nie utożsamia administracyjnej koordynacji z lekarskim podpisem ani wykonaniem zabójstwa w zakładzie.

Ważne rozróżnienia

  • Centralę T4, mordowanie dzieci, Aktion 14f13, zakłady i poszczególne techniki zabijania trzeba opisywać jako powiązane, lecz odrębne zakresy dowodowe.

Jak działał mechanizm

  1. Identyfikacja i ewidencja osób lub mienia
  2. Obieg formularzy i opinii
  3. Selekcja według kryteriów aparatu sprawczego
  4. Zabijanie lub stworzenie warunków prowadzących do śmierci
  5. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] gedenkort-t4.eu
  2. [2] mpiwg-berlin.mpg.de
  3. [3] stgs.sachsen-anhalt.de
  4. [4] junsv.nl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Sajmište–Jajinci: komendantura i logistyka samochodu gazowegomiejsce

Okres: 1941–1942

W obozie Sajmište komendantura, kierowcy samochodu gazowego, eskorta i miejsce grzebania zwłok w Jajinci tworzyły powtarzalny łańcuch zabijania. Rola Andorfera obejmuje regularne nadzorowanie trasy i funkcję komendanta, lecz powojenny wyrok dotyczył tego kompleksu, a nie automatycznie późniejszych działań Sonderkommando Andorfer we Włoszech.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopaedia-gsr.eu
  2. [2] junsv.nl
  3. [3] sciencespo.fr

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Służba medyczna SS w obozachorganizacja

Okres: 1933–1945 · Termin źródłowy: SS-Sanitätsdienst / Standortarzt / Lagerarzt

Lekarze i personel sanitarny SS działali w hierarchii obozowej, ale selekcje, doświadczenia, funkcjonowanie izb chorych oraz bezpośrednie zabijanie stanowią odrębne mechanizmy wymagające osobnych dowodów. Przynależność do służby nie indywidualizuje każdego czynu.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.

Jak działał mechanizm

  1. Umiejscowienie zadania w hierarchii
  2. Selekcja według kryteriów aparatu sprawczego
  3. Działanie terenowe lub administracyjne wykonanie decyzji
  4. Zabijanie lub stworzenie warunków prowadzących do śmierci
  5. Ocena dokumentów i granic indywidualnego dowodu
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Powiązane pojęcia

Hierarchia i organizacje

  • SS (Schutzstaffel)
  • Służba medyczna SS w obozie

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] nuremberg.law.harvard.edu
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Sonderkommando Langeoperacja

Okres: 1939–1941

Specjalne komando Policji Bezpieczeństwa dowodzone przez Herberta Langego, mordujące pacjentów zakładów psychiatrycznych w Kraju Warty, a następnie stanowiące rdzeń personelu i doświadczenia użytego w Kulmhof.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] ipn.gov.pl
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Stutthof i Neuengamme: komenda, podobozy i egzekucjeorganizacja

Okres: 1939–1945

Zmiana komendanta i rozwój sieci podobozów łączyły dyscyplinę obozową, eksploatację pracy więźniów i przekazywanie rozkazów egzekucyjnych. Profil Maxa Pauly'ego obejmuje jego własny szczebel komendancki i ustalenia procesu, a nie cały katalog czynów każdego strażnika.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] kz-gedenkstaette-neuengamme.de
  2. [2] nuremberg.law.harvard.edu
  3. [3] stutthof.org
  4. [4] junsv.nl
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Stutthof: komenda, praca przymusowa, gazowanie i ewakuacjaorganizacja

Okres: 1942–1945

Komendantura KL Stutthof łączyła zarządzanie obozem i siecią podobozów z eksploatacją pracy, selekcjami, zabijaniem w komorze gazowej oraz przygotowaniem ewakuacji. Zakres skazania komendanta nie jest utożsamiany z całym katalogiem zbrodni personelu i marszów śmierci.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] junsv.nl
  2. [2] stutthof.org
  3. [3] muzeum1939.pl
  4. [4] junsv.nl
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] auschwitz.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

T4 i Aktion 14f13: kierownictwo medyczne oraz selekcjaoperacja

Okres: 1940–1945

Program T4 łączył centralne ocenianie formularzy i decyzje kierownictwa medycznego z objazdowymi komisjami, a Aktion 14f13 rozszerzyła selekcję na więźniów obozów koncentracyjnych. Zestawienie Nitschego i Menneckego rozdziela projektowanie oraz podtrzymywanie zabijania lekami i głodem od pracy rzeczoznawcy wybierającego ludzi; nie tworzy jednej osobistej liczby ofiar obu programów.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] t4-denkmal.de
  2. [2] t4-denkmal.de
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] bpb.de
  5. [5] deutsche-biographie.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Wydział Polityczny KL Auschwitzorganizacja

Okres: 1940–1945

Obozowa placówka Gestapo odpowiedzialna za ewidencję, śledztwa, przesłuchania, zwalczanie oporu i współudział w egzekucjach; formalnie część Policji Bezpieczeństwa, współpracująca z komendanturą obozu.

Ważne rozróżnienia

  • Dowodzenie centralne, urząd regionalny, jednostka terenowa i czyn wykonawcy są odrębnymi poziomami odpowiedzialności.

Jak działał mechanizm

  1. Umiejscowienie zadania w hierarchii
  2. Uwięzienie, przesłuchanie i kierowanie spraw
  3. Działanie terenowe lub administracyjne wykonanie decyzji
  4. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
  5. Ocena dokumentów i granic indywidualnego dowodu
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] auschwitz.org
  2. [2] auschwitz.org
  3. [3] lekcja.auschwitz.org
  4. [4] auschwitz.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Zbrodnicze eksperymenty pseudomedyczneoperacja

Okres: 1939–1945

Doświadczenia na więźniach obozów: zakażenia, sterylizacje, operacje, badania rasowe.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.

Jak działał mechanizm

  1. Selekcja według kryteriów aparatu sprawczego
  2. Działanie terenowe lub administracyjne wykonanie decyzji
  3. Zabijanie lub stworzenie warunków prowadzących do śmierci
  4. Ocena dokumentów i granic indywidualnego dowodu
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] auschwitz.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org
  8. [8] collections.ushmm.org
  9. [9] britannica.com
  10. [10] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Terror okupacyjny i zbrodnie wojskowe

Wróć do tematów ↑
Akcja AB (Außerordentliche Befriedungsaktion)operacja

Okres: 1940 · Warianty: w3-aktion-ab, Akcja AB

Nadzwyczajna akcja represyjna w Generalnym Gubernatorstwie wymierzona w polskie elity i środowiska uznawane za zdolne do organizacji oporu, realizowana przez administrację, Sipo/SD i policję.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] edukacja.ipn.gov.pl
  2. [2] palmiry.muzeumwarszawy.pl
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] sciencespo.fr
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] ofiary.ipn.gov.pl
  8. [8] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Akcje przeciwpartyzanckie jako osłona represji wobec cywilów (Bandenbekämpfung)operacja

Okres: 1940–1945

Uwaga o języku sprawców: Termin pochodzi z języka sprawców lub był używany jako eufemizm; jest przytaczany wyłącznie w krytycznym kontekście historycznym.

Kategoria operacyjna używana przez aparat okupacyjny do łączenia rzeczywistych działań przeciw oddziałom z represjami wobec cywilów, pacyfikacjami, grabieżą i deportacjami; termin źródłowy wymaga krytycznego oznaczenia.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] archiwum.ipn.gov.pl
  2. [2] przystanekhistoria.pl
  3. [3] portal.ehri-project.eu
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] eng.ipn.gov.pl
  8. [8] krakow.ipn.gov.pl
  9. [9] archiwum.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Bałkany: zakładnicy, odwet i administracja okupacyjnaoperacja

Okres: 1941–1944

W okupowanej Jugosławii i Grecji dowództwo wojskowe, administracja cywilna oraz policja stosowały egzekucje zakładników, represje odwetowe, internowanie i deportacje. Węzeł pokazuje odrębne kompetencje dowódcy teatru działań i szefa administracyjnego w Serbii, bez utożsamiania ich wszystkich decyzji.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] tile.loc.gov
  2. [2] nuremberg.law.harvard.edu
  3. [3] encyclopaedia-gsr.eu
  4. [4] encyclopaedia-gsr.eu
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Bydgoszcz — wojskowa i policyjna faza terrorumiejsce

Okres: wrzesień–listopad 1939

Miejsce, w którym jesienią 1939 roku kolejne struktury Wehrmachtu, Einsatzgruppen, Gestapo i Selbstschutzu tworzyły powiązany, lecz kompetencyjnie odrębny system aresztowań, selekcji i egzekucji.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] ph.muzeum1939.pl
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] inwentarz.ipn.gov.pl
  4. [4] muzeumpiasnickie.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Intelligenzaktion (Intelligenzaktion)operacja

Okres: 1939–1940

Zbiorcze określenie niemieckich działań z 1939–1940 roku wymierzonych w polskie elity polityczne, społeczne, religijne i zawodowe, realizowanych regionalnie przez Sipo/SD, SS, policję i Selbstschutz.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] przystanekhistoria.pl
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] holocaustresearchproject.net
  5. [5] muzeumpiasnickie.pl
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org
  8. [8] poznan.ipn.gov.pl
  9. [9] edukacja.ipn.gov.pl
  10. [10] archiwum.ipn.gov.pl
  11. [11] ipn.gov.pl
  12. [12] muzeumpiasnickie.pl
  13. [13] germangenocide.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Intelligenzaktion Pommern (Intelligenzaktion Pommern)operacja

Okres: 1939–1940 · Warianty: Intelligenzaktion Pommern

Regionalny zespół działań eksterminacyjnych na Pomorzu w 1939 i 1940 roku, wykonywany przez EK 16, SS, Selbstschutz i policję pod kierownictwem władz okręgu.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] przystanekhistoria.pl
  2. [2] muzeumpiasnickie.pl
  3. [3] muzeumpiasnickie.pl
  4. [4] holocaustresearchproject.net
  5. [5] przystanekhistoria.pl
  6. [6] muzeumpiasnickie.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Odpowiedzialność zbiorowa i system zakładników (Kollektivhaftung und Geiselsystem)operacja

Okres: 1939–1945 · Warianty: w3-odpowiedzialnosc-zbiorowa, Odpowiedzialność zbiorowa i system zakładników

Okupacyjna praktyka karania osób i całych wspólnot za działania, których nie popełniły osobiście, obejmująca branie zakładników, egzekucje odwetowe, deportacje i niszczenie mienia.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] edukacja.ipn.gov.pl
  2. [2] eng.ipn.gov.pl
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] sciencespo.fr
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] portal.ehri-project.eu
  7. [7] krakow.ipn.gov.pl
  8. [8] archiwum.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

OKW: produkcja i obieg zbrodniczych rozkazówtermin prawny

Okres: 1939–1945

Wydziały operacyjny, ogólny i prawny Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu przekładały cele polityczne reżimu na dyrektywy dotyczące jurysdykcji wojennej, jeńców, komandosów, przekazywania więźniów policji bezpieczeństwa i pracy przymusowej. Węzeł rozdziela autorstwo, opiniowanie, dystrybucję i wykonanie poszczególnych rozkazów.

Ważne rozróżnienia

  • Kategoria prawna nie zastępuje ustalenia sądu dotyczącego konkretnej osoby i konkretnego punktu oskarżenia.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] tile.loc.gov
  2. [2] nuremberg.law.harvard.edu
  3. [3] archives.gov
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Operacja Tannenberg (Unternehmen Tannenberg)operacja

Okres: 1939 · Warianty: w3-unternehmen-tannenberg, Operacja Tannenberg

Przygotowana przed napaścią na Polskę operacja aparatu bezpieczeństwa obejmująca identyfikację, zatrzymywanie i eliminowanie osób uznanych za przeciwników niemieckiej okupacji; stanowi ramę dla działań Einsatzgruppen w 1939 roku.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] poznan.ipn.gov.pl
  2. [2] edukacja.ipn.gov.pl
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] holocaustresearchproject.net
  6. [6] archiwum.ipn.gov.pl
  7. [7] ipn.gov.pl
  8. [8] germangenocide.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Pacyfikacje polskich wsi (Befriedungsaktionen gegen Dörfer)operacja

Okres: 1939–1945 · Warianty: w3-pacyfikacje-wsi, Pacyfikacje polskich wsi

Powtarzalny system otaczania miejscowości, selekcji i mordowania mieszkańców, palenia zabudowy, grabieży oraz deportacji, wykonywany przez policję, żandarmerię, SS i jednostki wojskowe pod pretekstem walki z partyzantką lub odwetu.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] eng.ipn.gov.pl
  2. [2] archiwum.ipn.gov.pl
  3. [3] sciencespo.fr
  4. [4] portal.ehri-project.eu
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] krakow.ipn.gov.pl
  8. [8] archiwum.ipn.gov.pl
  9. [9] archiwum.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Palmiry – miejsce masowych egzekucjimiejsce

Okres: 1939–1941 · Warianty: w3-palmiry

Miejsce egzekucji więźniów politycznych i przedstawicieli polskich elit z dystryktu warszawskiego, silnie związane z Akcją AB i aparatem Pawiaka.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] palmiry.muzeumwarszawy.pl
  2. [2] ofiary.ipn.gov.pl
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] sciencespo.fr
  6. [6] edukacja.ipn.gov.pl
  7. [7] ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Piaśnica – miejsce masowych egzekucjimiejsce

Okres: 1939–1940 · Warianty: w3-piasnica

Kompleks miejsc egzekucji w Lasach Piaśnickich, istotny jako węzeł łączący EK 16, SS-Wachsturmbann Eimann, Selbstschutz, policję i władze okręgu.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] muzeumpiasnickie.pl
  2. [2] konferencja.isppan.waw.pl
  3. [3] muzeumpiasnickie.pl
  4. [4] przystanekhistoria.pl
  5. [5] holocaustresearchproject.net
  6. [6] muzeumpiasnickie.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Plan głodu (Hungerplan)operacja

Okres: 1941

Celowe skazanie na śmierć głodową milionów mieszkańców okupowanego Wschodu.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.

Jak działał mechanizm

  1. Sformułowanie celu polityki lub operacji
  2. Zapewnienie transportu, pracy, finansów lub materiałów
  3. Działanie terenowe lub administracyjne wykonanie decyzji
  4. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] holocausthistoricalsociety.org.uk
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] sehepunkte.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Rzeź Wolioperacja

Okres: sierpień 1944

Zespół masowych zbrodni na ludności cywilnej warszawskiej Woli w pierwszych dniach sierpnia 1944 roku, dokonywanych w ramach tłumienia Powstania przez grupy bojowe SS, policji i formacje pomocnicze.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] ipn.gov.pl
  2. [2] muzeumwarszawy.pl
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] portal.ehri-project.eu
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] ipn.gov.pl
  7. [7] ipn.gov.pl
  8. [8] edukacja.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Specjalna księga gończa dla Polski (Sonderfahndungsbuch Polen)operacja

Okres: opracowana przed 1939; używana 1939–1940 · Warianty: w3-sonderfahndungsbuch-polen, Specjalna księga gończa dla Polski

Opracowany przed wojną wykaz osób przeznaczonych do poszukiwania i represji przez niemiecki aparat bezpieczeństwa; nie był wyrokiem sądowym, lecz narzędziem operacyjnym list proskrypcyjnych.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] edukacja.ipn.gov.pl
  2. [2] archiwum.ipn.gov.pl
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] holocaustresearchproject.net
  5. [5] poznan.ipn.gov.pl
  6. [6] muzeumpiasnickie.pl
  7. [7] muzeumpiasnickie.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Tyłowe obszary armii: Wehrmacht, policja i administracja terroruorganizacja

Okres: 1941–1944

Dowództwa tyłowych obszarów armii koordynowały ochronę zaplecza, administrację wojskową i współdziałanie z SS oraz Policją Bezpieczeństwa. Rozkazy przeciw jeńcom, Żydom i domniemanym partyzantom łączyły dowodzenie wojskowe z masowymi egzekucjami, deportacjami i pracą przymusową; profil dowódcy nie przejmuje jednak automatycznie każdej zbrodni podległych jednostek.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] tile.loc.gov
  2. [2] ushmm.org
  3. [3] cambridge.org
  4. [4] portal.ehri-project.eu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Wehrmacht i Waffen-SS: odwet, niszczenie miejscowości i masakryoperacja

Okres: 1943–1944

Na Krecie i we Włoszech rozkazy Wehrmachtu oraz operacje batalionu Waffen-SS przekładały język odwetu i walki przeciwpartyzanckiej na niszczenie miejscowości oraz zabijanie cywilów. Profile Müllera i Redera pozwalają odróżnić pisemny rozkaz dowódcy terytorialnego od dowodzenia mobilną jednostką; każdy profil zachowuje tylko epizody indywidualizowane przez dokument lub wyrok.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] militarytourism.warmuseum.gr
  2. [2] nuremberg.law.harvard.edu
  3. [3] ns-taeter-italien.org
  4. [4] cortecostituzionale.it

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Wehrmacht / OKWorganizacja

Okres: 1935–1945

Siły zbrojne Rzeszy; współudział w zbrodniczych rozkazach i zbrodniach na Wschodzie.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.

Jak działał mechanizm

  1. Umiejscowienie zadania w hierarchii
  2. Przekazanie rozkazu, zgody albo informacji
  3. Działanie terenowe lub administracyjne wykonanie decyzji
  4. Ocena dokumentów i granic indywidualnego dowodu
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Hierarchia i organizacje

  • Wehrmacht / OKW

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Zachodnie zarządy wojskowe: zakładnicy, praca i odwetorganizacja

Okres: 1940–1944

Niemieckie zarządy wojskowe w Holandii, Belgii i północnej Francji posługiwały się dekretami o zakładnikach, obowiązkiem pracy, deportacją oraz zbiorowym odwetem. Dwa profile pokazują odrębne poziomy: normotwórczą administrację okupacyjną i rozkaz represji wobec miejscowości; nie przenoszą na dowódców każdej terenowej czynności Wehrmachtu, policji lub Sipo i SD.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] archieven.nl
  2. [2] putten.nl
  3. [3] belgiumwwii.be
  4. [4] ghwk.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Zbrodnie w szpitalach warszawskich podczas Powstaniaoperacja

Okres: sierpień–wrzesień 1944 · Warianty: w3-zbrodnie-szpitale-warszawskie

Kategoria łącząca udokumentowane mordy pacjentów i personelu oraz brutalne wypędzenia ze szpitali w różnych dzielnicach Warszawy; nie powinna zacierać odrębności miejsc i jednostek.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier zbrodni

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] edukacja.ipn.gov.pl
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] portal.ehri-project.eu
  4. [4] ipn.gov.pl
  5. [5] eng.ipn.gov.pl
  6. [6] ochota.um.warszawa.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Wysiedlenia i germanizacja

Wróć do tematów ↑
Dulag 121 Pruszków i system wypędzeń ludności Warszawy (Durchgangslager 121 Pruszków)miejsce

Okres: sierpień–październik 1944 · Warianty: w3-pruszkow-wypedzenia, Dulag 121 Pruszków i system wypędzeń ludności Warszawy

Obóz przejściowy i węzeł systemu wypędzania, selekcji i dalszych deportacji mieszkańców Warszawy po oraz w trakcie tłumienia Powstania.

Ważne rozróżnienia

  • Miejsce łączy wiele zdarzeń i sprawców; nie stanowi samo w sobie dowodu udziału konkretnej osoby.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] eng.ipn.gov.pl
  3. [3] portal.ehri-project.eu
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] ipn.gov.pl
  7. [7] bildung-ns-zwangsarbeit.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Generalny Plan Wschodnioperacja

Okres: 1941–1943

Plan wysiedlenia i wyniszczenia milionów Słowian pod niemieckie osadnictwo; wysiedlenia Zamojszczyzny.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.

Jak działał mechanizm

  1. Sformułowanie celu polityki lub operacji
  2. Identyfikacja i ewidencja osób lub mienia
  3. Izolacja, zatrzymanie albo przymusowe przemieszczenie
  4. Ewidencja, przejęcie i transfer mienia
  5. Działanie terenowe lub administracyjne wykonanie decyzji
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] portal.ehri-project.eu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Nazistowska klasyfikacja i policyjna rejestracja Romów i Sintimechanizm

Okres: 1936–1945 · Termin źródłowy: Rassenhygienische Klassifikation und polizeiliche Erfassung

Pseudonaukowe klasyfikacje rasowe, kartoteki i działania policji kryminalnej tworzyły administracyjny mechanizm identyfikacji Romów i Sinti, wykorzystywany następnie w prześladowaniu i deportacjach. Rejestracja nie była neutralnym spisem ludności, lecz elementem polityki rasistowskiej.

Ważne rozróżnienia

  • Mechanizm porządkuje sekwencję działań, ale nie zaciera różnic między planowaniem, logistyką i wykonaniem.

Jak działał mechanizm

  1. Sformułowanie celu polityki lub operacji
  2. Identyfikacja i ewidencja osób lub mienia
  3. Selekcja według kryteriów aparatu sprawczego
  4. Izolacja, zatrzymanie albo przymusowe przemieszczenie
  5. Przygotowanie i przeprowadzenie deportacji
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] auschwitz.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Przesiedlenie i mienie: RKFDV oraz Deutsche Umsiedlungs-Treuhandorganizacja

Okres: 1939–1945

Aparat przesiedleńczy łączył wysiedlenie ludności z oceną rasową, zatrzymaniem siły roboczej i powierniczym przejmowaniem mienia. Utworzenie oraz działanie Deutsche Umsiedlungs-Treuhand pokazuje gospodarczy etap polityki germanizacyjnej, odrębny od samego wykonania wysiedlenia.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] archives.gov
  3. [3] dn-ihpan.edu.pl
  4. [4] deutsche-biographie.de
  5. [5] legal-tools.org
  6. [6] portal.ehri-project.eu
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

RKFDV i RuSHA: selekcja, wysiedlenie i germanizacja dzieciorganizacja

Okres: 1940–1945

Centralne instrukcje Komisarza Rzeszy do spraw Umacniania Niemczyzny oraz oceny rasowe RuSHA łączyły wysiedlenia, klasyfikację ludności, odbieranie dzieci i kierowanie ich do germanizacji. Odpowiedzialność profili wynika z własnych instrukcji i ustaleń procesu RuSHA, nie wyłącznie z rangi SS.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] archives.gov
  3. [3] tile.loc.gov
  4. [4] portal.ehri-project.eu
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

RuSHAorganizacja

Okres: 1931–1945

Główny Urząd Rasy i Osadnictwa SS — „selekcja rasowa” i polityka osadnicza.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.

Jak działał mechanizm

  1. Sformułowanie celu polityki lub operacji
  2. Identyfikacja i ewidencja osób lub mienia
  3. Selekcja według kryteriów aparatu sprawczego
  4. Izolacja, zatrzymanie albo przymusowe przemieszczenie
  5. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Hierarchia i organizacje

  • RuSHA

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] portal.ehri-project.eu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Selekcja rasowa i odbieranie dzieci (Rassische Überprüfung und Eindeutschung)operacja

Okres: 1939–1945

System wyłaniania osób, zwłaszcza dzieci, uznanych za nadające się do germanizacji, połączony z odebraniem rodzinie, zmianą tożsamości i umieszczeniem w niemieckich instytucjach lub rodzinach.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] lekcja.auschwitz.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] portal.ehri-project.eu
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

UWZ Poznań: wysiedlenie, selekcja i germanizacjaorganizacja

Okres: 1939–1943

Umwandererzentralstelle w Poznaniu łączyła ewidencję ludności, selekcję narodowościową, wysiedlanie Polaków i Żydów oraz przygotowanie przestrzeni dla niemieckiego osadnictwa. Węzeł pokazuje regionalny urząd jako pośrednika między polityką ludnościową SS a listami, transportem i decyzjami dotyczącymi konkretnych grup; nie przypisuje jego kierownikowi całej polityki okupacyjnej Kraju Warty.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] iz.poznan.pl
  2. [2] repozytorium.uni.wroc.pl
  3. [3] lekcja.auschwitz.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

VoMi: odbieranie dzieci, germanizacja i przesiedlenieorganizacja

Okres: 1942–1943

Volksdeutsche Mittelstelle przekładała politykę ludnościową SS na wykazy dzieci oddzielonych od rodziców, projekty osadnicze, wysiedlenia i kontrolę reprodukcji robotnic przymusowych. Dokumenty Brücknera pokazują podpis, parafę i przekaz planu jako osobiste ogniwa administracyjne; profil ogranicza się do mechanizmów uznanych przez trybunał, a nie do wszystkich działań VoMi.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] tile.loc.gov
  3. [3] archiwum.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Wysiedlenia Zamojszczyzny (Aktion Zamość)operacja

Okres: 1942–1943 · Warianty: w3-aktion-zamosc, Wysiedlenia Zamojszczyzny

Program wysiedlenia ludności, selekcji rasowej, rozdzielania rodzin, deportacji i osadnictwa niemieckiego na Zamojszczyźnie, realizowany przez SS, policję, UWZ i administrację okupacyjną.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] ipn.gov.pl
  2. [2] majdanek.eu
  3. [3] lekcja.auschwitz.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] sciencespo.fr
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org
  8. [8] portal.ehri-project.eu
  9. [9] czasopisma.ipn.gov.pl
  10. [10] nuremberg.law.harvard.edu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Grabież i praca przymusowa

Wróć do tematów ↑
Banki, WVHA i przedsiębiorstwa SSorganizacja

Okres: 1939–1945

Kredyt bankowy, zarządzanie przedsiębiorstwami SS, zaopatrzenie obozów i praca więźniarska łączyły sektor finansowy z gospodarczym aparatem SS. Wyroki rozdzielają czyny przypisane poszczególnym oskarżonym od zarzutów oddalonych, w tym od nieudowodnionego przypisania konkretnych łupów Aktion Reinhardt.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] nuremberg.law.harvard.edu
  3. [3] archives.gov
  4. [4] deutsche-biographie.de
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Deportacje na roboty przymusowe z Generalnego Gubernatorstwa (Arbeitseinsatz im Generalgouvernement)operacja

Okres: 1939–1945

System rejestracji, przymusowego naboru, łapanek, transportu i kierowania ludności do pracy na rzecz Rzeszy, łączący cywilne urzędy pracy z policją i administracją dystryktów.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] bildung-ns-zwangsarbeit.de
  2. [2] nuremberg.law.harvard.edu
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] czasopisma.ipn.gov.pl
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

ERR i kolekcja Göringa: selekcja, wymiana i transport grabieżyorganizacja

Okres: 1940–1944

Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg, Dienststelle Westen, Möbel-Aktion i sieć agentów rynku sztuki przekształcały konfiskatę żydowskich kolekcji oraz wyposażenia mieszkań w ewidencję, selekcję, wymianę i transport. Węzeł rozdziela kierowanie instytucją, selekcję dzieł, handel oraz eksploatację pracy przy sortowaniu.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] archives.gov
  2. [2] agorha.inha.fr
  3. [3] proveana.de
  4. [4] agorha.inha.fr
  5. [5] agorha.inha.fr
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Główny Zarząd Bibliotek w Generalnym Gubernatorstwieorganizacja

Okres: 1940–1945

Okupacyjna administracja centralizująca przejęte polskie i żydowskie księgozbiory, decydująca o ich selekcji, przemieszczeniu i wykorzystaniu przez instytucje niemieckie.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] bn.org.pl
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Grabież i niszczenie polskiego dziedzictwa (Kulturgutraub)operacja

Okres: 1939–1945 · Warianty: w3-grabiez-dziedzictwa, Grabież i niszczenie polskiego dziedzictwa

Zorganizowane konfiskowanie zbiorów publicznych, kościelnych i prywatnych oraz niszczenie dóbr kultury, służące eksploatacji i polityce germanizacyjnej okupanta.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] ipn.gov.pl
  2. [2] czasopisma.ipn.gov.pl
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] archiwum.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

IG Auschwitz: inwestycja, kopalnie i praca więźniarskaorganizacja

Okres: 1941–1945

Przedsięwzięcie IG Auschwitz łączyło decyzje zarządu koncernu, negocjacje z SS, budowę zakładów Buna-Monowitz, kopalnie i pozyskiwanie pracy więźniów. Węzeł wskazuje zindywidualizowane rozmowy i narady Bütefischa oraz granicę wyroku za pracę niewolniczą; nie przypisuje mu wszystkich czynów zakładów IG Farben ani punktów oskarżenia zakończonych uniewinnieniem.

Ważne rozróżnienia

  • Decyzje przedsiębiorstwa, przydział więźniów przez SS i czyny personelu obozowego wymagają oddzielnych relacji oraz dowodów.

Jak działał mechanizm

  1. Decyzja albo upoważnienie administracyjne
  2. Zapewnienie transportu, pracy, finansów lub materiałów
  3. Przydział i eksploatacja pracy przymusowej
  4. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
  5. Ustalenie wyniku każdego punktu przez sąd
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] tile.loc.gov
  3. [3] fritz-bauer-institut.de
  4. [4] wollheim-memorial.de
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] wollheim-memorial.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

IG Farbenorganizacja

Okres: 1925–1945

Koncern chemiczny eksploatujący więźniów (Buna-Monowitz) i producent Cyklonu B.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.

Jak działał mechanizm

  1. Decyzja albo upoważnienie administracyjne
  2. Zapewnienie transportu, pracy, finansów lub materiałów
  3. Przydział i eksploatacja pracy przymusowej
  4. Ustalenie wyniku każdego punktu przez sąd
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Powiązane pojęcia

Hierarchia i organizacje

  • IG Farben

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] wollheim-memorial.de
  3. [3] wollheim-memorial.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Koncern Flicka: praca przymusowa, eksploatacja i finansowanie SSoperacja

Okres: 1939–1945

Decyzje właścicielskie i zarządcze w koncernie ciężkiego przemysłu łączyły zabieganie o przydziały pracy przymusowej, eksploatację zakładów na terytoriach okupowanych i regularne wpłaty na rzecz SS. Węzeł zachowuje granice wyroku i nie przenosi na właściciela każdego czynu każdego kierownika zakładu.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] deutsche-biographie.de
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Lublin: ewidencja, transfer i finansowe przetwarzanie mienia ofiaroperacja

Okres: 1942–1945

Ogniwa dokumentacji i transferu kosztowności odebranych ofiarom łączyły administrację Aktion „Reinhardt”, transport wartości i Reichsbank. Profil pracownika administracyjnego lub bankowego opisuje konkretny etap zawłaszczenia i konwersji mienia, a nie bezpośrednie wykonanie wszystkich mordów, z których pochodziło.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] bundesbank.de
  3. [3] open.ifz-muenchen.de
  4. [4] lublin.ap.gov.pl
  5. [5] nuremberg.law.harvard.edu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Przemysł i centralny przydział pracy przymusowejorganizacja

Okres: 1940–1945

Kierownicy koncernów i organizacji branżowych zabiegali o przydziały robotników przymusowych, jeńców oraz więźniów, a przedsiębiorstwa SS i państwowe czerpały korzyści z ich pracy. Profile odróżniają decyzje zarządcze od działań kierowników poszczególnych zakładów i od centralnych kompetencji pełnomocnika do spraw pracy.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] open.ifz-muenchen.de
  3. [3] landesarchiv-ooe.at
  4. [4] deutsche-biographie.de
  5. [5] legal-tools.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] nuremberg.law.harvard.edu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Sonderkommando Künsberg: archiwa, kultura i wywiad gospodarczyorganizacja

Okres: 1939–1945

Uwaga o języku sprawców: Termin pochodzi z języka sprawców lub był używany jako eufemizm; jest przytaczany wyłącznie w krytycznym kontekście historycznym.

Sonderkommando Künsberg działało na styku Auswärtiges Amt, Wehrmachtu i wywiadu: wyszukiwało, zabezpieczało w języku sprawców i wywoziło archiwa, dokumentację, księgozbiory oraz dobra kultury w okupowanej Europie. Profil dowódcy pozwala rozdzielić pisemne wskazanie kategorii celów od wykonania przez oddziały; każdy obiekt nadal wymaga osobnej analizy proweniencji.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] ifz-muenchen.de
  2. [2] bundesarchiv.de
  3. [3] proveana.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

System pracy przymusowejoperacja

Okres: 1939–1945

Przymusowe zatrudnienie i eksploatacja milionów robotników i więźniów na śmierć.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.

Jak działał mechanizm

  1. Identyfikacja i ewidencja osób lub mienia
  2. Izolacja, zatrzymanie albo przymusowe przemieszczenie
  3. Przydział i eksploatacja pracy przymusowej
  4. Zapewnienie transportu, pracy, finansów lub materiałów
  5. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org
  8. [8] auschwitz.org
  9. [9] encyclopedia.ushmm.org
  10. [10] encyclopedia.ushmm.org
  11. [11] encyclopedia.ushmm.org
  12. [12] encyclopedia.ushmm.org
  13. [13] encyclopedia.ushmm.org
  14. [14] encyclopedia.ushmm.org
  15. [15] encyclopedia.ushmm.org
  16. [16] encyclopedia.ushmm.org
  17. [17] encyclopedia.ushmm.org
  18. [18] encyclopedia.ushmm.org
  19. [19] encyclopedia.ushmm.org
  20. [20] encyclopedia.ushmm.org
  21. [21] holocausthistoricalsociety.org.uk
  22. [22] encyclopedia.ushmm.org
  23. [23] encyclopedia.ushmm.org
  24. [24] encyclopedia.ushmm.org
  25. [25] sciencespo.fr
  26. [26] muzeumpiasnickie.pl
  27. [27] encyclopedia.ushmm.org
  28. [28] encyclopedia.ushmm.org
  29. [29] nuremberg.law.harvard.edu
  30. [30] encyclopedia.ushmm.org
  31. [31] jewishvirtuallibrary.org
  32. [32] ghwk.de
  33. [33] encyclopedia.ushmm.org
  34. [34] encyclopedia.ushmm.org
  35. [35] britannica.com
  36. [36] encyclopedia.ushmm.org
  37. [37] encyclopedia.ushmm.org
  38. [38] encyclopedia.ushmm.org
  39. [39] wollheim-memorial.de
  40. [40] wollheim-memorial.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Warszawa–Poniatowa: przedsiębiorstwo i praca przymusowaoperacja

Okres: 1941–1943

Przenoszenie żydowskiej siły roboczej między gettem warszawskim a zakładami w Poniatowej pokazuje współdziałanie prywatnego przedsiębiorstwa, administracji pracy i aparatu represji. Nie przesądza ono automatycznie o odpowiedzialności przedsiębiorcy za każdą decyzję obozową.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] getto.pl
  2. [2] focke-museum.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Werterfassung w getcie warszawskimoperacja

Okres: 1942–1943

Uwaga o języku sprawców: Termin pochodzi z języka sprawców lub był używany jako eufemizm; jest przytaczany wyłącznie w krytycznym kontekście historycznym.

Aparat ewidencjonowania, sortowania i transferu mienia zrabowanego deportowanym i zamordowanym mieszkańcom getta warszawskiego; gospodarcza i logistyczna część likwidacji getta.

Ważne rozróżnienia

  • Nazwa operacji opisuje skoordynowany proces; udział konkretnej osoby wymaga odrębnego dowodu.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] zagladazydow.pl
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] edukacja.ipn.gov.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

WVHAorganizacja

Okres: 1942–1945 · Warianty: inst-wvha

Wirtschafts- und Verwaltungshauptamt — Główny Urząd Gospodarczo-Administracyjny SS, utworzony w 1942 roku i kierowany przez Oswalda Pohla. Zarządzał całym systemem obozów koncentracyjnych, eksploatacją niewolniczej pracy więźniów na rzecz SS i przemysłu oraz grabieżą mienia ofiar Zagłady — łącznie z rzeczami odebranymi zamordowanym w obozach zagłady. Pohl został skazany na śmierć w jednym z procesów NMT.

Ważne rozróżnienia

  • Dowodzenie centralne, urząd regionalny, jednostka terenowa i czyn wykonawcy są odrębnymi poziomami odpowiedzialności.

Jak działał mechanizm

  1. Umiejscowienie zadania w hierarchii
  2. Przydzielenie kompetencji i wykonawców
  3. Przydział i eksploatacja pracy przymusowej
  4. Ewidencja, przejęcie i transfer mienia
  5. Ewidencja, meldunek i kontrola wykonania
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Hierarchia i organizacje

  • SS (Schutzstaffel)
  • WVHA

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] nuremberg.law.harvard.edu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Prawo, sądy i rozliczenia

Wróć do tematów ↑
Denazyfikacjamechanizm

Okres: od 1945 roku

Prowadzony przez aliantów od 1945 roku proces usuwania nazizmu z życia publicznego Niemiec i Austrii: rozwiązanie NSDAP i jej przybudówek, weryfikacja urzędników, sędziów i nauczycieli oraz ściganie sprawców zbrodni. Jej częścią były procesy przed MTW i trybunałami NMT. Denazyfikacja pozostała jednak niepełna — wielu sprawców uniknęło kary, powróciło do zawodów lub, jak Josef Mengele, zbiegło przed wymiarem sprawiedliwości.

Ważne rozróżnienia

  • Denazyfikacja była przede wszystkim procesem administracyjnym i nie jest synonimem procesu karnego, ekstradycji, amnestii ani zwolnienia przedterminowego.

Jak działał mechanizm

  1. Administracyjna weryfikacja i klasyfikacja powojenna
  2. Ocena dokumentów i granic indywidualnego dowodu
  3. Ustalenie wyniku każdego punktu przez sąd
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Ludobójstwotermin prawny

Okres: termin prawny utworzony w 1944 roku

Zbrodnia popełniona w zamiarze zniszczenia — w całości lub części — grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej; pojęcie sformułował w 1944 roku polski prawnik Rafał Lemkin, a skodyfikowała je konwencja ONZ z 1948 roku. Zagłada Żydów europejskich oraz ludobójstwo Romów i Sinti należą do centralnych zbrodni III Rzeszy objętych tą kategorią. Polski Najwyższy Trybunał Narodowy jako jeden z pierwszych sądów zastosował ją w praktyce — w procesach Greisera i Hössa.

Ważne rozróżnienia

  • Kategoria prawna nie zastępuje ustalenia sądu dotyczącego konkretnej osoby i konkretnego punktu oskarżenia.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] auschwitz.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Łańcuch prokuratorski nazistowskiego wymiaru sprawiedliwościtermin prawny

Okres: 1939–1945

Prokuratura przy Trybunale Ludowym i Ministerstwie Sprawiedliwości uczestniczyła w przetwarzaniu represji politycznej w akty oskarżenia, wnioski o kary i egzekucje. Węzeł rozróżnia funkcję oskarżycielską, treść udokumentowanych działań i zakres konkretnych rozstrzygnięć sądowych.

Ważne rozróżnienia

  • Kategoria prawna nie zastępuje ustalenia sądu dotyczącego konkretnej osoby i konkretnego punktu oskarżenia.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] tile.loc.gov
  3. [3] nuremberg.law.harvard.edu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

MTW (Międzynarodowy Trybunał Wojskowy)postępowanie

Okres: 1945–1946 · Warianty: trial-imt, MTW w Norymberdze

Trybunał czterech mocarstw sojuszniczych, który w Norymberdze (1945–1946) sądził głównych zbrodniarzy niemieckich za zbrodnie przeciwko pokojowi, zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości. Na karę śmierci skazano m.in. Göringa, Ribbentropa, Keitela, Kaltenbrunnera, Franka, Rosenberga, Streichera i Seyss-Inquarta, a Bormanna zaocznie. Trybunał uznał ponadto SS, SD i Gestapo za organizacje zbrodnicze, tworząc fundament współczesnego międzynarodowego prawa karnego.

Ważne rozróżnienia

  • Oskarżenie nie jest skazaniem: dla każdego oskarżonego trzeba osobno zapisać punkt, wynik i karę.

Jak działał mechanizm

  1. Oddzielenie zarzutów i punktów aktu oskarżenia
  2. Ustalenie wyniku każdego punktu przez sąd
  3. Kara, jej zmiana i wykonanie
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Powiązane pojęcia

Postępowania i rozliczenie

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org
  8. [8] encyclopedia.ushmm.org
  9. [9] encyclopedia.ushmm.org
  10. [10] encyclopedia.ushmm.org
  11. [11] encyclopedia.ushmm.org
  12. [12] encyclopedia.ushmm.org
  13. [13] encyclopedia.ushmm.org
  14. [14] encyclopedia.ushmm.org
  15. [15] encyclopedia.ushmm.org
  16. [16] encyclopedia.ushmm.org
  17. [17] encyclopedia.ushmm.org
  18. [18] nuremberg.law.harvard.edu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Najwyższy Trybunał Narodowypostępowanie

Okres: 1946–1948 · Warianty: trial-ntn, Najwyższy Trybunał Narodowy (Polska)

Polski trybunał działający w latach 1946–1948, powołany do osądzenia zbrodniarzy niemieckich wydanych Polsce przez aliantów. Skazał na śmierć m.in. komendanta Auschwitz Rudolfa Hössa, gauleiterów Arthura Greisera i Alberta Forstera oraz komendanta obozu w Płaszowie Amona Götha. Jego orzecznictwo należało do pionierskich zastosowań pojęcia ludobójstwa w praktyce sądowej.

Ważne rozróżnienia

  • Akt oskarżenia, ustalenie winy, uniewinnienie i wymiar kary są odrębnymi informacjami.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] auschwitz.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] muzeumpiasnickie.pl
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Niemieckie sądy specjalne na okupowanych ziemiach polskich (Sondergerichte)termin prawny

Okres: 1939–1945 · Warianty: w3-niemieckie-sady-specjalne, Niemieckie sądy specjalne na okupowanych ziemiach polskich

Sieć niemieckich sądów stosujących okupacyjne prawo karne i tryb nadzwyczajny do represjonowania ludności, w tym kar śmierci za zachowania kryminalizowane przez okupanta oraz pomoc Żydom.

Ważne rozróżnienia

  • Kategoria prawna nie zastępuje ustalenia sądu dotyczącego konkretnej osoby i konkretnego punktu oskarżenia.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] totalitarianstudies.instytutpileckiego.pl
  2. [2] brill.com
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] pressto.amu.edu.pl

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

NMT (norymberskie procesy następcze)postępowanie

Okres: 1946–1949

Dwanaście procesów przeprowadzonych w latach 1946–1949 przed amerykańskimi trybunałami wojskowymi w Norymberdze, obejmujących kolejne piony aparatu zbrodni: lekarzy, prawników, ministerstwa, przemysłowców, dowódców wojskowych i SS. W procesie lekarzy skazano na śmierć Karla Brandta i Karla Gebhardta, w procesie Einsatzgruppen — Ottona Ohlendorfa i Paula Blobela, a w procesie WVHA — Oswalda Pohla. Procesy te udokumentowały, że zbrodnie III Rzeszy były dziełem całego aparatu państwa, nie tylko jego wierchuszki.

Ważne rozróżnienia

  • Oskarżenie nie jest skazaniem: dla każdego oskarżonego trzeba osobno zapisać punkt, wynik i karę.

Jak działał mechanizm

  1. Oddzielenie zarzutów i punktów aktu oskarżenia
  2. Ustalenie wyniku każdego punktu przez sąd
  3. Kara, jej zmiana i wykonanie
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Powiązane pojęcia

Postępowania i rozliczenie

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org
  8. [8] tile.loc.gov
  9. [9] tile.loc.gov
  10. [10] deutsche-biographie.de
  11. [11] deutsche-biographie.de
  12. [12] legal-tools.org
  13. [13] nuremberg.law.harvard.edu
  14. [14] deutsche-biographie.de
  15. [15] nuremberg.law.harvard.edu
  16. [16] nuremberg.law.harvard.edu
  17. [17] deutsche-biographie.de
  18. [18] worldcourts.com
  19. [19] edoc.hu-berlin.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Policyjny sąd doraźny (Polizeistandgericht)organizacja

Okres: 1941–1944

Organ Policji Bezpieczeństwa wydający w przyspieszonym trybie wyroki wobec osób uznanych za wrogów okupanta. Posiedzenia w bloku 11 Auschwitz kończyły się często natychmiastową egzekucją.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] lekcja.auschwitz.org
  2. [2] auschwitz.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Sądy specjalne, sąd polowy i prokuratorski łańcuch kary śmiercitermin prawny

Okres: 1939–1945

Sądy specjalne i polowe oraz prokuratury okupacyjne przekształcały rasowe i represyjne prawo w akty oskarżenia, żądania kar śmierci, wyroki i egzekucje. Profil każdego prawnika opiera się na konkretnych sprawach i rozstrzygnięciach, a nie na całej działalności sądu lub prokuratury.

Ważne rozróżnienia

  • Kategoria prawna nie zastępuje ustalenia sądu dotyczącego konkretnej osoby i konkretnego punktu oskarżenia.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] repozytorium.uwb.edu.pl
  2. [2] wnus.usz.edu.pl
  3. [3] iws.gov.pl
  4. [4] gdansk.gedanopedia.pl
  5. [5] nuremberg.law.harvard.edu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Specjalne prawo karne dla Polaków i Żydówtermin prawny

Okres: 1941–1945

System odrębnych, skrajnie represyjnych norm karnych na ziemiach wcielonych do Rzeszy, który pozbawiał Polaków i Żydów równości wobec prawa i rozszerzał stosowanie kary śmierci.

Ważne rozróżnienia

  • Kategoria prawna nie zastępuje ustalenia sądu dotyczącego konkretnej osoby i konkretnego punktu oskarżenia.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] nuremberg.law.harvard.edu
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Status postępowania i zakres wyrokutermin prawny

Okres: od 1945 roku

Akt oskarżenia, ustalenie sądu, skazanie, uniewinnienie, umorzenie, proces zaoczny i brak procesu są odrębnymi stanami. Opis osoby powinien wskazywać sąd, zarzuty, wynik każdego punktu, karę, późniejsze zmiany oraz powód braku rozstrzygnięcia, zamiast sprowadzać je do jednej etykiety.

Ważne rozróżnienia

  • Kategoria prawna nie zastępuje ustalenia sądu dotyczącego konkretnej osoby i konkretnego punktu oskarżenia.

Jak działał mechanizm

  1. Oddzielenie zarzutów i punktów aktu oskarżenia
  2. Ocena dokumentów i granic indywidualnego dowodu
  3. Ustalenie wyniku każdego punktu przez sąd
  4. Kara, jej zmiana i wykonanie
Pokaż relacje i źródła

Dossier mechanizmów

Kalendarz pamięci

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] nuremberg.law.harvard.edu

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Volksgerichtshof: kolegialne wyroki śmierci i bariery rozliczeniaorganizacja

Okres: 1942–1945; procesy 1967–1969

Pierwszy senat Volksgerichtshof wykorzystywał formalny wyrok do represji politycznej, a ławniczy podpis oznaczał udział w kolegialnym orzekaniu. Przypadek Rehsego pokazuje zarazem powojenną sekwencję skazania, uchylenia i uniewinnienia; 231 podpisanych wyroków nie może być opisane jako 231 jednoosobowych decyzji ani jako zakres ostatecznego skazania.

Ważne rozróżnienia

  • Opis organizacji nie przenosi automatycznie całej odpowiedzialności instytucji na każdego członka.
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] lexikon-der-politischen-strafprozesse.de
  2. [2] berlin.de
  3. [3] deutsche-digitale-bibliothek.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.

Zbrodnie przeciwko ludzkościtermin prawny

Okres: skodyfikowane w 1945 roku

Kategoria prawna skodyfikowana w Karcie Międzynarodowego Trybunału Wojskowego (1945): morderstwa, eksterminacja, zniewolenie, deportacje i prześladowania ludności cywilnej z powodów politycznych, rasowych lub religijnych. Obok zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko pokojowi stanowiła podstawę oskarżeń w Norymberdze i pozwoliła sądzić zbrodnie państwa popełniane także na własnych obywatelach. Jest dziś jednym z filarów międzynarodowego prawa karnego — i podstawową kategorią opisu czynów sprawców dokumentowanych w tym archiwum.

Ważne rozróżnienia

  • Zbrodnie przeciwko ludzkości należy odróżniać od ludobójstwa i zbrodni wojennych; zakres kwalifikacji wobec osoby wynika z właściwego wyroku.

Jak działał mechanizm

  1. Oddzielenie zarzutów i punktów aktu oskarżenia
  2. Ocena dokumentów i granic indywidualnego dowodu
  3. Ustalenie wyniku każdego punktu przez sąd
  4. Kara, jej zmiana i wykonanie
Pokaż relacje i źródła

Powiązane osoby

Dossier mechanizmów

Powiązane pojęcia

Źródła i podstawa relacji

  1. [1] encyclopedia.ushmm.org
  2. [2] encyclopedia.ushmm.org
  3. [3] encyclopedia.ushmm.org
  4. [4] encyclopedia.ushmm.org
  5. [5] encyclopedia.ushmm.org
  6. [6] encyclopedia.ushmm.org
  7. [7] encyclopedia.ushmm.org
  8. [8] deutsche-biographie.de

Granice ustaleń

Źródła określają zakres pojęcia i wskazane relacje. Sama funkcja, członkostwo albo wspólna data nie dowodzą udziału danej osoby w każdym czynie opisywanej struktury.