Walter Caspar Többens
niemiecki przedsiębiorca wykorzystujący pracę przymusową w getcie warszawskim i Poniatowej. Obszar działania: Warszawa · getto warszawskie · Poniatowa · dystrykt lubelski. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Od 1941 roku czerpał zysk z pracy przymusowej dla Wehrmachtu w getcie warszawskim, co dokumentuje Focke-Museum w opracowaniu opartym między innymi na materiale IPN.
- Na początku 1943 roku zawarł z Odilo Globocnikiem kontrakt, w którym SS miało zapewnić co najmniej 10 tysięcy żydowskich robotników; USHMM dokumentuje następnie transfery jego siły roboczej z Warszawy do Poniatowej.
- Baza getto.pl gromadzi wieloźródłowe świadectwa dotyczące jego szopów, selekcji do pracy oraz planów przenoszenia zakładów i robotników do Trawnik i Poniatowej.
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Többens pokazuje, jak prywatne przedsiębiorstwo mogło zostać włączone w system okupacyjnej pracy przymusowej i podporządkowane SS. Profil nie utożsamia jego gospodarczej i selekcyjnej roli z operacyjnym dowodzeniem każdą deportacją, egzekucją lub późniejszą likwidacją obozu.
Typ odpowiedzialności: gospodarcza · eksploatacyjna · selekcyjna. Mechanizmy: praca przymusowa w getcie warszawskim, transfer robotników przymusowych do Poniatowej, kontrakty przedsiębiorstw z SS.
Najważniejsze zdarzenia
- eksploatacja pracy przymusowej w getcie warszawskim od 1941 roku
- kontrakt z SS i transfery pracowników do Poniatowej na początku 1943 roku
- przeniesienie produkcji po powstaniu w getcie warszawskim
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
Po wojnie został skazany, lecz następnie sklasyfikowano go jedynie jako „Mitläufer”; wrócił do działalności gospodarczej w Bremie i zmarł w 1954 roku.
Granice ustaleń
Świadectwa z getta są różnego rodzaju i dotyczą wielu momentów funkcjonowania jego przedsiębiorstw. Zostały zestawione z dokumentacją muzealną i encyklopedyczną; profil nie przejmuje bez dodatkowej podstawy każdego opisu z pojedynczego świadectwa.
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.