Erich Engels
kierownik referatu do spraw żydowskich Gestapo przy KdS Lwów. Obszar działania: Lwów · Bóbrka · dystrykt Galicja. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Edycja raportu Katzmanna IPN i późniejszy niemiecki wyrok przeciw funkcjonariuszowi KdS identyfikują Engelsa jako kierownika referatu do spraw żydowskich Gestapo przy KdS Lwów.
- Encyklopedia gett Yad Vashem przypisuje oddziałowi pod jego kierownictwem akcje we Lwowie, w tym aresztowanie około 2 000 osób 24–25 czerwca 1942 roku i selekcję w obozie janowskim, po której większość uwięzionych zamordowano.
- Na początku września 1942 roku w akcji pod jego dowództwem publicznie powieszono przewodniczącego Judenratu Henryka Landsberga, innych członków rady i jedenastu żydowskich policjantów; w kwietniu 1943 roku jednostka pod jego dowództwem likwidowała getto w Bóbrce.
- Po ekstradycji do Polski w 1947 roku został 13 marca 1950 roku skazany na śmierć i stracony w więzieniu mokotowskim w 1951 roku.
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Engels pokazuje, jak miejski referat żydowski Gestapo stawał się mobilnym kierownictwem akcji w kilku miejscowościach dystryktu. Profil opiera się na nazwanych operacjach i rozkazie publicznego powieszenia, a nie na automatycznym przypisaniu mu całego bilansu deportacji z Galicji.
Typ odpowiedzialności: podregionalna kierownicza · deportacyjna · egzekucyjna. Mechanizmy: zarządzanie placówką Gestapo, deportacje i likwidacje gett, masowe egzekucje policyjne.
Najważniejsze zdarzenia
- objęcie referatu do spraw żydowskich KdS Lwów we wrześniu 1941 roku
- akcja we Lwowie 24–25 czerwca 1942 roku
- publiczne powieszenie Landsberga, innych członków Judenratu i jedenastu żydowskich policjantów na początku września 1942 roku
- likwidacja getta w Bóbrce 13 kwietnia 1943 roku
- wyrok śmierci w 1950 i egzekucja w 1951 roku
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
Zatrzymany przez armię amerykańską, został pod koniec lutego 1947 roku przekazany Polsce. Polski sąd w Warszawie skazał go 13 marca 1950 roku na śmierć za zbrodnie popełnione w Generalnym Gubernatorstwie. Wyrok wykonano w więzieniu mokotowskim w 1951 roku.
Granice ustaleń
Publicznie dostępny pakiet nie zawiera pełnego uzasadnienia polskiego wyroku, dlatego nazwę instancji zapisano ogólnie. Źródła różnią się co do dokładnego dnia egzekucji w maju 1951 roku; rekord przyjmuje tylko pewny rok. Działania podległej jednostki w Bóbrce i innych miejscowościach dokumentują dowodzenie, nie własnoręczne zabijanie każdej ofiary ani odpowiedzialność za cały bilans dystryktu.
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.