Rocznice w październiku: 15 wydarzeń związanych z nazizmem, II wojną światową, Zagładą, okupacją, oporem, wyzwoleniem i rozliczeniem sprawców. Każdy wpis prowadzi do źródła instytucjonalnego, a tam, gdzie związek jest udokumentowany, także do profili osób z archiwum Nazi Report.
01
1 października
1 października1943Opór i ratunekDania / Szwecja
Masowa akcja ratowania duńskich Żydów
Duńscy obywatele rozpoczynają masową akcję ratowania Żydów przed deportacją.
Działania obywateli Danii rozwijały wcześniejszą pomoc w ucieczce prześladowanych do Szwecji.
Październikowa rocznica podkreśla zbiorowy wymiar ratunku i dopełnia opowieść o działaniach rozpoczętych we wrześniu.
Międzynarodowy Trybunał Wojskowy ogłasza wyroki w procesie głównych zbrodniarzy nazistowskich.
Orzeczenie objęło odpowiedzialność za najcięższe zbrodnie, ocenę organizacji nazistowskich oraz zarówno skazania, jak i uniewinnienia.
Wyrok norymberski stał się podstawowym punktem odniesienia dla powojennego rozliczania przywódców III Rzeszy.
Powiązane profile (15)
Hermann Göringzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Druga osoba III Rzeszy, twórca Gestapo i dowódca Luftwaffe
Wilhelm Keitelzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu (OKW); firmował zbrodnicze rozkazy.
Alfred Jodlzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef sztabu operacyjnego OKW; sygnatariusz zbrodniczych rozkazów, stracony w Norymberdze.
Ernst Kaltenbrunnerzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef RSHA — centrali Gestapo, SD i policji; współodpowiedzialny za Zagładę
Alfred Rosenbergzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Główny ideolog NSDAP i minister Rzeszy ds. okupowanych terytoriów wschodnich.
Hans Frankzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Generalny gubernator okupowanej Polski (1939–1945), stracony w Norymberdze
Wilhelm Frickzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Minister spraw wewnętrznych Rzeszy; twórca prawnych podstaw terroru i wykluczenia Żydów.
Julius Streicherzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Wydawca antysemickiego „Der Stürmer” i gauleiter Frankonii; podżegacz do Zagłady.
Fritz Sauckelzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Generalny pełnomocnik ds. zatrudnienia III Rzeszy; organizator pracy przymusowej
Arthur Seyss-Inquartzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Komisarz Rzeszy na okupowane Niderlandy; odpowiada za Zagładę holenderskich Żydów
Albert Speerzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Minister uzbrojenia III Rzeszy; imperium zbrojeniowe oparte na pracy przymusowej
Walther Funkzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Minister gospodarki Rzeszy i prezes Reichsbanku; rabunek mienia ofiar Zagłady
Karl Dönitzzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Naczelny dowódca Kriegsmarine i następca Hitlera jako głowa państwa
Baldur von Schirachzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Przywódca Hitlerjugend i gauleiter Wiednia; deportacje wiedeńskich Żydów.
Konstantin von Neurathzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Minister spraw zagranicznych i Protektor Rzeszy Czech i Moraw; MTW uznał go za winnego wszystkich czterech grup zarzutów i skazał na 15 lat więzienia.
Niemcy, przy pomocy władz kolaboracyjnych, rozpoczynają łapanki norweskich Żydów.
Niemieckie działania były prowadzone przy pomocy władz kolaboracyjnych, co odróżnia tę historię od udanej akcji ratunkowej w Danii rok później.
Zestawienie norweskich łapanek z duńską akcją ratunkową pozwala porównać role władz kolaboracyjnych i sieci pomocy bez uogólniania postaw całych społeczeństw.
30 października1942Obozy i ZagładaMonowice / Auschwitz
Od fabryki IG Farben do Auschwitz III-Monowitz
Fabryka kauczuku syntetycznego IG Farben daje początek podobozowi Buna, późniejszemu Auschwitz III-Monowitz.
Zakład kauczuku syntetycznego dał początek podobozowi Buna, opartemu na pracy przymusowej więźniów.
Historia Monowitz pokazuje odpowiedzialność przedsiębiorstwa w systemie obozowym i śmiertelne warunki eksploatacji pracy.
Powiązane profile (6)
Otto Ambroszwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Dyrektor IG Farben; twórca zakładów Buna przy Auschwitz-Monowitz i szef produkcji broni chemicznej
Walther Dürrfeldzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Dyrektor techniczny i kierownik budowy zakładów IG Farben w Auschwitz-Monowitz
Heinrich Bütefischzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: członek zarządu IG Farben odpowiedzialny za zakłady Auschwitz-Monowitz i przedsięwzięcia górnicze wykorzystujące więźniów
Carl Krauchzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Przewodniczący rady nadzorczej IG Farben i pełnomocnik Planu Czteroletniego
Rudolf Hösszwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Komendant obozu Auschwitz; twórca przemysłowej machiny zagłady, stracony w 1947 r.
Fritz ter Meerzwiązek bezpośredni lub funkcjonalny: Członek zarządu i szef komitetu technicznego IG Farben; trybunał ustalił jego aktywny udział w pozyskiwaniu pracy przymusowej dla przedsięwzięć Auschwitz i Fürstengrube.