Konstantin von Neurath
minister spraw zagranicznych Rzeszy w latach 1932–1938 i Protektor Rzeszy Czech i Moraw w latach 1939–1941. Obszar działania: Niemcy · Czechy i Morawy. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Jako minister spraw zagranicznych Neurath uczestniczył w polityce reżimu obejmującej wystąpienie z Ligi Narodów, zbrojenia, przywrócenie powszechnej służby wojskowej i remilitaryzację Nadrenii.
- Po ustąpieniu z urzędu ministra w lutym 1938 roku zachował formalne funkcje w reżimie, a 18 marca 1939 roku został mianowany Protektorem Rzeszy Czech i Moraw.
- Trybunał ustalił, że pod jego zwierzchnictwem w Protektoracie zniesiono wolną prasę, partie i związki zawodowe, podporządkowano przemysł niemieckiej gospodarce wojennej oraz wprowadzono nazistowskie przepisy antyżydowskie.
- Wyrok wskazał również na masowe aresztowania Czechów, zamknięcie uczelni, uwięzienie studentów oraz zatwierdzone przez Neuratha memorandum germanizacyjne przewidujące usunięcie inteligencji i grup mogących stawiać opór.
- Międzynarodowy Trybunał Wojskowy uznał go za winnego wszystkich czterech grup zarzutów i skazał na 15 lat więzienia; w 1954 roku zwolniono go ze względów zdrowotnych po odbyciu ośmiu lat.
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Neurath łączy w jednym profilu dwa odrębne etapy: dyplomatyczne wspieranie agresywnej polityki państwa oraz kierowanie administracją okupowanego Protektoratu. Podstawą atrybucji są ustalenia wyroku MTW o jego urzędach, wiedzy i zwierzchnictwie; nie przenosimy na niego automatycznie każdego działania policji ani późniejszego terroru Heydricha.
Typ odpowiedzialności: państwowa i dyplomatyczna · okupacyjna · polityka germanizacyjna i represyjna. Mechanizmy: dyplomatyczne przygotowanie agresji, administracja okupacyjna Protektoratu Czech i Moraw, germanizacja, represje i eksploatacja okupacyjna.
Najważniejsze zdarzenia
- kierowanie Auswärtiges Amt w latach 1932–1938 podczas zbrojeń i remilitaryzacji Nadrenii
- mianowanie Protektorem Rzeszy Czech i Moraw 18 marca 1939 roku
- represje, eksploatacja i memorandum germanizacyjne w Protektoracie w latach 1939–1941
- uznanie za winnego na wszystkich czterech punktach oskarżenia przez MTW 1 października 1946 roku
- zwolnienie z więzienia ze względów zdrowotnych w 1954 roku
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
MTW uznał Neuratha za winnego spisku, zbrodni przeciwko pokojowi, zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości. Otrzymał karę 15 lat więzienia. Po ośmiu latach, w 1954 roku, zwolniono go ze względów zdrowotnych; zmarł w 1956 roku.
Granice ustaleń
Okres urzędowania jako minister spraw zagranicznych (1932–1938) i okres faktycznego działania jako Protektor Rzeszy (18 marca 1939–27 września 1941) są rozdzielone. Formalnie pozostawał Protektorem do sierpnia 1943 roku, lecz po wysłaniu Heydricha udał się na urlop i odmówił dalszego wykonywania funkcji. Wyrok odnotował także jego interwencje na rzecz części aresztowanych; okoliczności łagodzące nie zmieniły uznania winy we wszystkich czterech punktach.
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.