Strona główna › Kalendarz › listopad Kalendarz pamięci · listopad
Listopad: daty, o których pamiętamy
Rocznice w listopadzie: 23 wydarzeń związanych z nazizmem, II wojną światową, Zagładą, okupacją, oporem, wyzwoleniem i rozliczeniem sprawców. Każdy wpis prowadzi do źródła instytucjonalnego, a tam, gdzie związek jest udokumentowany, także do profili osób z archiwum Nazi Report.
1 listopada 1941 Obozy i Zagłada Bełżec, okupowana Polska
Początek budowy ośrodka zagłady w Bełżcu Pod nadzorem Christiana Wirtha rozpoczyna się budowa ośrodka zagłady w Bełżcu.
Budowę prowadzono pod nadzorem Christiana Wirtha, a doświadczenia programu T4 stały się częścią drogi do akcji „Reinhardt”.
Bełżec łączy wcześniejsze techniki mordowania z organizacją masowej zagłady Żydów w okupowanej Polsce.
Powiązane profile Christian Wirth związek bezpośredni lub funkcjonalny: Komendant obozu zagłady w Bełżcu i inspektor obozów akcji „Reinhardt”Odilo Globocnik związek bezpośredni lub funkcjonalny: Dowódca SS i policji w dystrykcie lubelskim, kierownik akcji „Reinhardt”Gottlieb Hering związek bezpośredni lub funkcjonalny: komendant niemieckiego obozu zagłady w BełżcuErich Fuchs związek bezpośredni lub funkcjonalny: technik akcji „T4” i akcji „Reinhardt”, związany z instalowaniem urządzeń gazowaniaŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 2 listopada 1943 Getta i deportacje Ryga, okupowana Łotwa
Likwidacja getta w Rydze Niemcy likwidują getto w Rydze i mordują co najmniej 2 tys. pozostałych mieszkańców.
Zamordowanie pozostałych mieszkańców domknęło dzieje getta naznaczone także wcześniejszymi masakrami w Rumbuli.
Wydarzenie pozwala opowiedzieć zagładę ryskich Żydów jako proces obejmujący getto oraz egzekucje, w tym wcześniejsze masakry w Rumbuli.
Powiązane profile Friedrich Jeckeln związek bezpośredni lub funkcjonalny: Wyższy Dowódca SS i Policji; organizator masowych rozstrzeliwań na WschodzieRudolf Lange związek bezpośredni lub funkcjonalny: Dowódca Einsatzkommanda 2 i KdS na Łotwie; uczestnik konferencji w WannseeŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 3 listopada 1939 Masowa zbrodnia Piaśnica / Pomorze
Egzekucja w lasach piaśnickich 3 listopada 1939 roku W lasach piaśnickich Niemcy rozstrzeliwują co najmniej 82 Polaków; to jeden z epizodów zbrodni pomorskiej.
Rozstrzelanie Polaków było jednym z wielu epizodów zbrodni pomorskiej, a nie odosobnionym aktem przemocy.
Osadzenie egzekucji w szerszym procesie pomaga zrozumieć systemowy charakter niemieckiego terroru na Pomorzu.
Powiązane profile (6) Kurt Eimann związek bezpośredni lub funkcjonalny: dowódca SS-Wachsturmbann „Eimann”Friedrich Class związek bezpośredni lub funkcjonalny: kierownik gdyńskiej ekspozytury Einsatzkommando 16 i GestapoLudolf-Hermann von Alvensleben związek bezpośredni lub funkcjonalny: Dowódca Selbstschutzu w Prusach Zachodnich, sprawca masowych egzekucji 1939 r.Albert Forster związek bezpośredni lub funkcjonalny: Gauleiter i namiestnik Rzeszy Okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie; eksterminacja PomorzaRichard Hildebrandt związek bezpośredni lub funkcjonalny: wyższy dowódca SS i policji w Okręgu Rzeszy Gdańsk–Prusy ZachodnieRudolf Tröger związek bezpośredni lub funkcjonalny: dowódca Einsatzkommando 16 i szef gdańskiego GestapoŹródło instytucjonalne: Instytut Pamięci Narodowej
Stały link do tego wpisu 3 listopada 1943 Masowa zbrodnia dystrykt lubelski
Aktion „Erntefest” Aktion „Erntefest”: SS i policja mordują co najmniej 42 tys. żydowskich robotników w Majdanku, Trawnikach i Poniatowej.
SS i policja przeprowadziły masowe egzekucje żydowskich robotników w Majdanku, Trawnikach i Poniatowej.
Była to największa jednodniowa niemiecka masakra Żydów w okupowanej Polsce.
Powiązane profile (8) Jakob Sporrenberg związek bezpośredni lub funkcjonalny: Dowódca SS i Policji w dystrykcie lubelskim, organizator masakry „Erntefest” (1943)Hermann Höfle związek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef sztabu akcji „Reinhardt”, koordynator deportacji do obozów zagładyKarl Streibel związek bezpośredni lub funkcjonalny: komendant obozu szkoleniowego SS w TrawnikachWalter Caspar Többens związek bezpośredni lub funkcjonalny: niemiecki przedsiębiorca wykorzystujący pracę przymusową w getcie warszawskim i PoniatowejOtto Hantke związek bezpośredni lub funkcjonalny: pierwszy komendant żydowskiego obozu pracy Budzyń, następnie komendant PoniatowejErich Mußfeldt związek bezpośredni lub funkcjonalny: kierownik krematorium i komanda usuwającego zwłoki w KL Lublin-Majdanek, następnie nadzorca krematoriów w Auschwitz-BirkenauKarl Pütz związek bezpośredni lub funkcjonalny: komendant Policji Bezpieczeństwa i SD w Równem, następnie w LublinieWilhelm Trapp związek bezpośredni lub funkcjonalny: Major Ordnungspolizei, dowódca 101. Rezerwowego Batalionu Policji (masakry w Józefowie i Łomazach)Źródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 6 listopada 1939 Prawo i prześladowanie Kraków / Sachsenhausen
Sonderaktion Krakau W Sonderaktion Krakau Niemcy aresztują profesorów krakowskich uczelni i deportują ich do obozów.
Niemcy aresztowali profesorów krakowskich uczelni i skierowali ich do obozów.
Akcja była wymierzona w polską elitę akademicką i zdolność społeczeństwa do zachowania własnych instytucji.
Powiązane profile Bruno Müller związek bezpośredni lub funkcjonalny: dowódca Einsatzkommando 2/I i komendant Sipo/SD w KrakowieHans Frank związek bezpośredni lub funkcjonalny: Generalny gubernator okupowanej Polski (1939–1945), stracony w NorymberdzeŹródło instytucjonalne: Instytut Pamięci Narodowej
Stały link do tego wpisu 6 listopada 1943 Wyzwolenie Kijów, Ukraina
Wyzwolenie Kijowa spod niemieckiej okupacji Armia Czerwona wyzwala Kijów spod okupacji niemieckiej.
Armia Czerwona wkroczyła do miasta naznaczonego masakrą w Babim Jarze i zbrodniami okresu okupacji.
Wyzwolenie zamknęło niemieckie panowanie nad Kijowem, lecz nie odwróciło skutków dokonanych tam zbrodni.
Kontekst instytucjonalny Otto Rasch kontekst instytucjonalny: Dowódca Einsatzgruppe C na Ukrainie; współorganizator masakry w Babim JarzePaul Blobel kontekst instytucjonalny: Dowódca Sonderkommanda 4a Einsatzgruppe C; sprawca masakry w Babim Jarze i Aktion 1005Źródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 7 listopada 1941 Masowa zbrodnia Mińsk / Tuchinka
Masowy mord Żydów z getta mińskiego w Tuchince Einsatzgruppen wywożą z getta mińskiego i mordują w Tuchince około 13 tys. Żydów.
Einsatzgruppen wywiozły mieszkańców getta na miejsce egzekucji poza Mińskiem.
Zbrodnia jest ważną częścią historii Zagłady dokonywanej przez rozstrzeliwanie na Białorusi.
Powiązane profile Otto Bradfisch związek bezpośredni lub funkcjonalny: szef placówki Gestapo w Łodzi i były dowódca Einsatzkommando 8Arthur Nebe związek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef Kripo i dowódca Einsatzgruppe B; masowe mordy na Białorusi w 1941Źródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 8 listopada 1937 Prawo i prześladowanie Monachium, Niemcy
Antysemicka wystawa „Der Ewige Jude” W Monachium otwarto propagandową wystawę antysemicką „Der Ewige Jude”.
Monachijska ekspozycja wykorzystywała propagandę do oswajania odbiorców z uprzedzeniami i prześladowaniem Żydów.
Wystawa pokazuje, jak kultura i instytucje publiczne służyły budowaniu społecznego przyzwolenia na wykluczenie.
Powiązane profile Joseph Goebbels związek bezpośredni lub funkcjonalny: Minister propagandy III Rzeszy i gauleiter Berlina; podżegacz do zagłady Żydów.Źródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 9–10 listopada 1938 Masowa zbrodnia Niemcy / Austria / Sudety
Pogrom listopadowy („noc kryształowa”) W nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku doszło do ogólnokrajowego pogromu Żydów w Niemczech i na terenach anektowanych.
Ogólnokrajowy pogrom objął Niemcy i tereny anektowane, przynosząc otwartą przemoc wobec Żydów.
Pogrom był przełomem od narastającej dyskryminacji prawnej do jawnej, masowej przemocy.
Powiązane profile (6) Joseph Goebbels związek bezpośredni lub funkcjonalny: Minister propagandy III Rzeszy i gauleiter Berlina; podżegacz do zagłady Żydów.Reinhard Heydrich związek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef RSHA i jeden z głównych architektów Zagłady ŻydówHeinrich Himmler związek bezpośredni lub funkcjonalny: Reichsführer-SS i szef policji, główny organizator Zagłady i systemu obozówHermann Göring związek bezpośredni lub funkcjonalny: Druga osoba III Rzeszy, twórca Gestapo i dowódca LuftwaffeKurt Daluege związek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef Policji Porządkowej (Orpo) i p.o. protektora Czech i Moraw; zagłada LidicJulius Streicher związek bezpośredni lub funkcjonalny: Wydawca antysemickiego „Der Stürmer” i gauleiter Frankonii; podżegacz do Zagłady.Źródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 11 listopada 1939 Masowa zbrodnia Piaśnica / Pomorze
Egzekucja w Piaśnicy 11 listopada 1939 roku W Piaśnicy Niemcy mordują ponad 300 mieszkańców Pomorza, w tym przedstawicieli lokalnych elit.
W dniu kojarzonym z odzyskaniem przez Polskę niepodległości Niemcy zamordowali mieszkańców Pomorza, w tym przedstawicieli lokalnych elit.
Zestawienie dat podkreśla wymierzony w polskie życie publiczne charakter zbrodni.
Powiązane profile Kurt Eimann związek bezpośredni lub funkcjonalny: dowódca SS-Wachsturmbann „Eimann”Friedrich Class związek bezpośredni lub funkcjonalny: kierownik gdyńskiej ekspozytury Einsatzkommando 16 i GestapoLudolf-Hermann von Alvensleben związek bezpośredni lub funkcjonalny: Dowódca Selbstschutzu w Prusach Zachodnich, sprawca masowych egzekucji 1939 r.Albert Forster związek bezpośredni lub funkcjonalny: Gauleiter i namiestnik Rzeszy Okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie; eksterminacja PomorzaRichard Hildebrandt związek bezpośredni lub funkcjonalny: wyższy dowódca SS i policji w Okręgu Rzeszy Gdańsk–Prusy ZachodnieŹródło instytucjonalne: Instytut Pamięci Narodowej
Stały link do tego wpisu 11 listopada 1941 Obozy i Zagłada Auschwitz
Pierwsza egzekucja przy Ścianie Straceń w Auschwitz W pierwszej egzekucji przy Ścianie Straceń w Auschwitz Niemcy rozstrzeliwują polskich więźniów.
Rozstrzelanie polskich więźniów odbyło się na dziedzińcu egzekucji związanym z blokiem 11.
Wydarzenie pomaga wyjaśnić rolę tego miejsca w systemie obozowego terroru.
Powiązane profile Rudolf Höss związek bezpośredni lub funkcjonalny: Komendant obozu Auschwitz; twórca przemysłowej machiny zagłady, stracony w 1947 r.Maximilian Grabner związek bezpośredni lub funkcjonalny: szef Wydziału Politycznego Gestapo w KL AuschwitzŹródło instytucjonalne: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
Stały link do tego wpisu 12 listopada 1938 Prawo i prześladowanie Niemcy
Wykluczenie Żydów z niemieckiego życia gospodarczego Dekret wyklucza Żydów z niemieckiego życia gospodarczego i zamyka żydowskie przedsiębiorstwa.
Dekret zamykał żydowskie przedsiębiorstwa bezpośrednio po przemocy nocy kryształowej.
Przepis pokazuje, jak uliczny pogrom został powiązany z państwową grabieżą majątku.
Powiązane profile Hermann Göring związek bezpośredni lub funkcjonalny: Druga osoba III Rzeszy, twórca Gestapo i dowódca LuftwaffeŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 15 listopada 1940 Getta i deportacje Warszawa
Zamknięcie getta warszawskiego Niemcy zamykają getto warszawskie wysokim murem z drutem kolczastym.
Mur zwieńczony drutem kolczastym oddzielił mieszkańców getta od pozostałej części Warszawy.
Piętnasty listopada jest jedną z podstawowych stałych dat opowieści o żydowskiej Warszawie pod okupacją.
Powiązane profile Ludwig Fischer związek bezpośredni lub funkcjonalny: Gubernator dystryktu warszawskiego, administracyjny sprawca getta warszawskiegoHans Frank związek bezpośredni lub funkcjonalny: Generalny gubernator okupowanej Polski (1939–1945), stracony w NorymberdzeŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 20 listopada 1945 Rozliczenie Norymberga, Niemcy
Początek głównego procesu norymberskiego Rozpoczyna się proces głównych zbrodniarzy nazistowskich przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze.
Akt oskarżenia i zgromadzony materiał dowodowy stały się podstawą rozliczenia najważniejszych przedstawicieli nazistowskiego państwa.
Proces pomógł ukształtować język prawnej odpowiedzialności za zbrodnie popełnione przez przywódców i aparat państwowy.
Powiązane profile (14) Hermann Göring związek bezpośredni lub funkcjonalny: Druga osoba III Rzeszy, twórca Gestapo i dowódca LuftwaffeWilhelm Keitel związek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu (OKW); firmował zbrodnicze rozkazy.Alfred Jodl związek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef sztabu operacyjnego OKW; sygnatariusz zbrodniczych rozkazów, stracony w Norymberdze.Ernst Kaltenbrunner związek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef RSHA — centrali Gestapo, SD i policji; współodpowiedzialny za ZagładęAlfred Rosenberg związek bezpośredni lub funkcjonalny: Główny ideolog NSDAP i minister Rzeszy ds. okupowanych terytoriów wschodnich.Hans Frank związek bezpośredni lub funkcjonalny: Generalny gubernator okupowanej Polski (1939–1945), stracony w NorymberdzeWilhelm Frick związek bezpośredni lub funkcjonalny: Minister spraw wewnętrznych Rzeszy; twórca prawnych podstaw terroru i wykluczenia Żydów.Julius Streicher związek bezpośredni lub funkcjonalny: Wydawca antysemickiego „Der Stürmer” i gauleiter Frankonii; podżegacz do Zagłady.Fritz Sauckel związek bezpośredni lub funkcjonalny: Generalny pełnomocnik ds. zatrudnienia III Rzeszy; organizator pracy przymusowejArthur Seyss-Inquart związek bezpośredni lub funkcjonalny: Komisarz Rzeszy na okupowane Niderlandy; odpowiada za Zagładę holenderskich ŻydówAlbert Speer związek bezpośredni lub funkcjonalny: Minister uzbrojenia III Rzeszy; imperium zbrojeniowe oparte na pracy przymusowejWalther Funk związek bezpośredni lub funkcjonalny: Minister gospodarki Rzeszy i prezes Reichsbanku; rabunek mienia ofiar ZagładyKarl Dönitz związek bezpośredni lub funkcjonalny: Naczelny dowódca Kriegsmarine i następca Hitlera jako głowa państwaBaldur von Schirach związek bezpośredni lub funkcjonalny: Przywódca Hitlerjugend i gauleiter Wiednia; deportacje wiedeńskich Żydów.Źródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 22 listopada 1940 Obozy i Zagłada Auschwitz
Pierwsza egzekucja przez rozstrzelanie w Auschwitz W Auschwitz odbywa się pierwsza egzekucja przez rozstrzelanie; ginie 40 Polaków.
Zamordowanie 40 Polaków wyznaczyło początek egzekucyjnego terroru w obozie.
Wydarzenie pokazuje, jak szybko przemoc śmiertelna stała się częścią funkcjonowania Auschwitz.
Powiązane profile Rudolf Höss związek bezpośredni lub funkcjonalny: Komendant obozu Auschwitz; twórca przemysłowej machiny zagłady, stracony w 1947 r.Maximilian Grabner związek bezpośredni lub funkcjonalny: szef Wydziału Politycznego Gestapo w KL AuschwitzŹródło instytucjonalne: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
Stały link do tego wpisu 23 listopada 1942 Wojna i okupacja Stalingrad, ZSRR
Okrążenie niemieckiej 6. Armii pod Stalingradem Sowiecka kontrofensywa pod Stalingradem zamyka w okrążeniu niemiecką 6. Armię.
Sowiecka kontrofensywa zamknęła niemieckie siły w okrążeniu na froncie wschodnim.
Manewr stał się jednym z punktów zwrotnych wojny na Wschodzie.
Kontekst instytucjonalny Adolf Hitler kontekst instytucjonalny: Dyktator III Rzeszy; główny architekt wojny napastniczej, Zagłady i innych ludobójstwErich von Manstein kontekst instytucjonalny: Feldmarszałek Wehrmachtu; dowódca 11. Armii i grup armii na froncie wschodnimŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 23 listopada 1944 Wyzwolenie Alzacja, Francja
Alianci docierają do KL Natzweiler-Struthof Alianci docierają do opuszczonego KL Natzweiler-Struthof.
Obóz w Alzacji został opuszczony przed przybyciem wojsk alianckich.
Natzweiler-Struthof był jedynym głównym obozem koncentracyjnym położonym na terytorium dzisiejszej Francji.
Kontekst instytucjonalny Josef Kramer kontekst instytucjonalny: Komendant SS obozów Natzweiler, Birkenau i Bergen-Belsen; „bestia z Belsen"Wolfram Sievers kontekst instytucjonalny: Dyrektor zarządzający SS-Ahnenerbe; koordynator zbrodniczych pseudoeksperymentówŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 24 listopada 1933 Prawo i prześladowanie Niemcy
Ustawa przeciw „niebezpiecznym przestępcom nałogowym” Ustawa przeciw „niebezpiecznym przestępcom nałogowym” pozwala na bezterminowe uwięzienie i przymusowe środki medyczne.
Przepisy pozwalały na bezterminowe uwięzienie oraz stosowanie przymusowych środków medycznych wobec osób uznanych przez państwo za zagrożenie.
Ustawa ilustruje kryminalizowanie całych grup społecznych, których członkowie trafiali później do obozów między innymi z zielonym trójkątem.
Kontekst instytucjonalny Wilhelm Frick kontekst instytucjonalny: Minister spraw wewnętrznych Rzeszy; twórca prawnych podstaw terroru i wykluczenia Żydów.Źródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 24 listopada 1941 Getta i deportacje Terezín, Protektorat Czech i Moraw
Pierwsi więźniowie w getcie Theresienstadt Do getta Theresienstadt przybywają pierwsi więźniowie.
Terezín pełnił funkcje getta i obozu tranzytowego, a zarazem był wykorzystywany w nazistowskim oszustwie propagandowym.
Przybycie pierwszych więźniów otwiera historię miejsca łączącego izolację, deportacje i propagandę.
Powiązane profile Reinhard Heydrich związek bezpośredni lub funkcjonalny: Szef RSHA i jeden z głównych architektów Zagłady ŻydówAdolf Eichmann związek bezpośredni lub funkcjonalny: Kierownik referatu IV B4 w RSHA, główny logistyk deportacji Żydów do zagłady.Źródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 24 listopada–16 grudnia 1947 Rozliczenie Kraków, Polska
Początek pierwszego procesu oświęcimskiego W Krakowie rozpoczyna się pierwszy proces oświęcimski przeciw 40 członkom załogi KL Auschwitz.
Przed sądem w Krakowie stanęli członkowie załogi KL Auschwitz, a postępowanie trwało do 16 grudnia.
Proces był ważnym polskim rozliczeniem odpowiedzialności personelu obozowego.
Powiązane profile Arthur Liebehenschel związek bezpośredni lub funkcjonalny: komendant KL Auschwitz I i komendant garnizonu Auschwitz, następnie komendant KL Lublin-MajdanekMaria Mandl związek bezpośredni lub funkcjonalny: Nadzorczyni SS, kierowniczka kobiecego obozu Auschwitz-Birkenau; „Bestia" z BirkenauMaximilian Grabner związek bezpośredni lub funkcjonalny: szef Wydziału Politycznego Gestapo w KL AuschwitzErich Mußfeldt związek bezpośredni lub funkcjonalny: kierownik krematorium i komanda usuwającego zwłoki w KL Lublin-Majdanek, następnie nadzorca krematoriów w Auschwitz-BirkenauŹródło instytucjonalne: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
Stały link do tego wpisu 25 listopada 1940 Opór i ratunek Hajfa, Mandat Palestyny
Eksplozja statku „Patria” w Hajfie Eksplozja statku „Patria” w Hajfie zabija setki żydowskich uchodźców zagrożonych deportacją.
Eksplozja w Hajfie zakończyła tragiczną próbę powstrzymania deportacji żydowskich uchodźców.
Los statku ukazuje skrajne zagrożenie i ograniczone możliwości ucieczki ludzi szukających schronienia.
Źródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 26 listopada 1944 Obozy i Zagłada Auschwitz II-Birkenau
Rozkaz zburzenia komór gazowych i krematoriów Birkenau Himmler nakazuje zburzyć komory gazowe i krematoria Auschwitz-Birkenau, by zacierać ślady zbrodni.
Decyzja Himmlera miała zatrzeć ślady zbrodni, choć część materialnych dowodów przetrwała.
Rozkaz odsłania świadome działania sprawców zmierzające do ukrycia mechanizmu masowego mordowania.
Powiązane profile Heinrich Himmler związek bezpośredni lub funkcjonalny: Reichsführer-SS i szef policji, główny organizator Zagłady i systemu obozówŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu 30
30 listopada; 8–9 grudnia 30 listopada; 8–9 grudnia 1941 Masowa zbrodnia Rumbula, okupowana Łotwa
Dwie fale masowych egzekucji w Rumbuli W Rumbuli pod Rygą Niemcy i formacje pomocnicze mordują co najmniej 25 tys. Żydów w dwóch falach egzekucji.
Mord pod Rygą przebiegał w dwóch etapach: 30 listopada oraz 8 i 9 grudnia.
Łączne ujęcie obu dat pozwala przedstawić Rumbulę jako jeden proces masowego mordu.
Powiązane profile Friedrich Jeckeln związek bezpośredni lub funkcjonalny: Wyższy Dowódca SS i Policji; organizator masowych rozstrzeliwań na WschodzieRudolf Lange związek bezpośredni lub funkcjonalny: Dowódca Einsatzkommanda 2 i KdS na Łotwie; uczestnik konferencji w WannseeŹródło instytucjonalne: United States Holocaust Memorial Museum
Stały link do tego wpisu