24 studia / 54 · Kielecczyzna
Mniów i Raszówka: mieszkańcy zamknięci w płonącym domu
26 maja 1943 · Palenie ludzi żywcem i mordy podczas pacyfikacji
W Raszówce znajduje się mogiła ludzi zamordowanych podczas niemieckiej pacyfikacji gminy Mniów. Dokumentacja zabytków opisuje spalenie dużej grupy w odosobnionym domu. Pozwala wskazać miejsce zbrodni i jej charakter, lecz nie jest pełnym protokołem śledczym. Artykuł zachowuje podane w tym źródle przybliżenia liczbowe. [1]
Opracowanie redakcyjne na podstawie źródeł wskazanych poniżej. Weryfikacja źródeł: 5 września 2026 r.
- Ofiary i bilans
- Ponad 50 osób w akcji; około 30 spalonych w domu w Raszówce według dokumentacji gminnej.
- Sprawcy
- Niemiecka żandarmeria i SS z Kielc według dokumentacji gminnej.
- Udokumentowane metody
- zgromadzenie ludzi w domu · palenie żywcem · rozstrzeliwanie
Mord w odosobnionym budynku
Gminny program opieki nad zabytkami opisuje zbrodnię dokonaną podczas akcji 26 maja. Jej ofiary pochodziły z kilku pobliskich osad. Największą grupę zamknięto w samotnie stojącym domu w Raszówce, który podpalono. Dokument urzędowy mówi o około trzydziestu spalonych, w tym pięciorgu dzieci. Cmentarz zachowuje pamięć miejsca bezpośrednio związanego z ich śmiercią. [1]
Zakres akcji
W programie gminnym wymieniono także grabież, aresztowania oraz podpalenia w okolicy. Bilans całej pacyfikacji jest szerszy niż liczba ofiar jednego budynku. Mieszkańcy Raszówki nie są dodatkową kategorią, którą można ponownie dodać do ogółu zabitych. [1]
Mogiła jako świadectwo
Dokumentacja samorządowa łączy historię pacyfikacji z opisem zachowanego cmentarza. Jest wartościowa dla lokalizacji upamiętnienia, lecz nie zastępuje protokołu ekshumacji ani pełnej listy imiennej. Dlatego informację o spaleniu ludzi przyjmujemy zgodnie ze źródłem, zachowując jego zaokrąglony bilans. [1]
Granice ustaleń
Opis oparto na urzędowym programie opieki nad zabytkami. Zastosowane przybliżenia nie są pełnym bilansem imiennym. Źródło nie podaje dokładnej jednostki. [1]
Źródła i przypisy
-
Rada Gminy Mniów. Gminny program opieki nad zabytkami: cmentarz ofiar pacyfikacji w Mniowie-Raszówce. Dziennik Urzędowy Województwa Świętokrzyskiego.
Zakres wykorzystania: Opis pacyfikacji 26.05.1943, palenie ludzi w domu i historia cmentarza; dokument urzędowy.
Jak oceniamy źródła
Podstawę stanowią przede wszystkim polskie publikacje naukowe, ustalenia śledcze, archiwa, muzea i udokumentowane relacje świadków. Ocenę wiarygodności opieramy na pochodzeniu dokumentu, warsztacie badawczym i możliwości sprawdzenia ustaleń. Zeznania sprawców oraz przekazy rodzinne o sprawcach wymagają szczególnie krytycznej konfrontacji z innym materiałem. Dwie strony tej samej instytucji mogą powtarzać jedno ustalenie; nie traktujemy ich automatycznie jako niezależnych potwierdzeń.
Pełna metodologia serwisu