Heinz Errelis
kierownik placówki Gestapo w Grodnie podporządkowanej KdS Białystok. Obszar działania: Grodno · Kiełbasin · Bezirk Białystok. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Wyrok Landgericht Köln oraz opracowania archiwalne identyfikują Errelisa jako kierownika placówki Gestapo w Grodnie od grudnia 1941 roku; podlegało mu kilkunastu funkcjonariuszy, a placówka pozostawała w strukturze KdS Białystok.
- Sąd ustalił, że chociaż Errelis delegował bieżące sprawy żydowskie podwładnym, zachował zwierzchnictwo nad placówką i osobiście nadzorował część transportów z gett grodzieńskich i obozu zbiorczego w Kiełbasinie.
- Landgericht Bielefeld skazał go 14 kwietnia 1967 roku na sześć lat i sześć miesięcy więzienia za pomocnictwo w części deportacji prowadzących do zagłady; orzeczenie stało się prawomocne po rozstrzygnięciu rewizyjnym Bundesgerichtshof z 5 lutego 1970 roku.
- W odrębnym procesie Landgericht Köln w 1968 roku uniewinnił Errelisa od zarzutów konkretnych osobistych zabójstw z powodu niewystarczających dowodów. Tego wyniku nie wolno łączyć ze skazaniem deportacyjnym ani przedstawiać uniewinnionych zarzutów jako faktów.
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Errelis reprezentuje szczebel placówki terenowej: między regionalnym KdS a funkcjonariuszami zarządzającymi gettami, punktem zbiorczym i transportami. Wyroki pozwalają oddzielić dowiedzione pomocnictwo w deportacjach od konkretnych zabójstw, których sąd koloński nie uznał za udowodnione.
Typ odpowiedzialności: kierownicza · policyjna · deportacyjna. Mechanizmy: zarządzanie placówką Gestapo, gettoizacja, deportacje i likwidacje gett.
Najważniejsze zdarzenia
- objęcie kierownictwa placówki Gestapo w Grodnie w grudniu 1941 roku
- nadzór placówki nad deportacjami z gett grodzieńskich i Kiełbasina zimą 1942–1943 roku
- przeniesienie z Grodna wiosną 1943 roku
- wyrok Landgericht Bielefeld z 14 kwietnia 1967 roku
- uniewinnienie od odrębnych zarzutów zabójstwa w Kolonii w 1968 roku i prawomocność wyroku bielefeldzkiego w 1970 roku
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
Po brytyjskiej niewoli uciekł w 1947 roku z obozu w Rimini i do 1950 roku żył pod fałszywym nazwiskiem. Landgericht Bielefeld skazał go w 1967 roku na sześć lat i sześć miesięcy więzienia; po kontroli rewizyjnej rozpoczął odbywanie kary w 1970 roku i został warunkowo zwolniony w 1974 roku. Zmarł w Bochum w 1994 roku.
Granice ustaleń
Wyrok koloński nie potwierdził zarzutów osobistego zabijania i profil ich nie powtarza. Nie należy utożsamiać kierownictwa placówki z osobistym wykonaniem każdego czynu podwładnych. W części wtórnych anglojęzycznych indeksów pojawia się forma „Heinz Erreles”; kanoniczna pisownia „Heinz Errelis” występuje w niemieckim wyroku, inwentarzu IPN i współczesnych opracowaniach. Datę śmierci potwierdza późniejsza literatura naukowa.
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.