Harald Turner
szef sztabu administracyjnego niemieckiego dowódcy wojskowego w okupowanej Serbii. Obszar działania: Serbia · Belgrad · Sajmište. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Od kwietnia 1941 roku kierował sztabem administracyjnym niemieckiego dowódcy wojskowego w Serbii, nadzorując komendantury terenowe i serbski aparat kolaboracyjny.
- W raporcie z 21 września 1941 roku proponował aresztowanie wszystkich Żydów i Romów jako zakładników; specjalistyczna encyklopedia Uniwersytetu w Heidelbergu wskazuje go jako jednego z inicjatorów ich masowego mordowania jesienią 1941 roku.
- W liście do Karla Wolffa z 11 kwietnia 1942 roku pisał o rozstrzelaniu dostępnych żydowskich mężczyzn, koncentracji kobiet i dzieci w obozie oraz pozyskaniu z pomocą SD samochodu gazowego do ostatecznej likwidacji obozu.
- 29 sierpnia 1942 roku meldował, że w Serbii rozwiązano „kwestię żydowską” i „kwestię cygańską”; po wojnie sąd wojskowy w Belgradzie skazał go na śmierć przez powieszenie.
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Turner ujawnia cywilno-wojskowy węzeł okupacji: administrację, komendantury, policję kolaboracyjną, SD, obozy i logistykę zabijania. Jego własne raporty i list pozwalają wyjść poza odpowiedzialność z samego stanowiska, ale nie czynią go jednoosobowym wykonawcą wszystkich egzekucji i gazowań w Serbii.
Typ odpowiedzialności: administracyjna · polityczna · koordynacyjna. Mechanizmy: administracja okupacyjna Serbii, żydowscy i romscy zakładnicy, koordynacja obozów i mordowania w samochodach gazowych.
Najważniejsze zdarzenia
- objęcie sztabu administracyjnego w Serbii w kwietniu 1941 roku
- raport o aresztowaniu Żydów i Romów 21 września 1941 roku
- list o samochodzie gazowym i likwidacji obozu 11 kwietnia 1942 roku
- proces 27 lutego–3 marca i egzekucja 9 marca 1947 roku
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
Po ekstradycji do Jugosławii był sądzony przed sądem wojskowym w Belgradzie od 27 lutego do 3 marca 1947 roku. Został skazany na śmierć przez powieszenie; wyrok wykonano 9 marca 1947 roku.
Granice ustaleń
W Serbii nakładały się kompetencje dowódcy Wehrmachtu, sztabu administracyjnego, Einsatzgruppe, HSSPF, SD, policji i władz kolaboracyjnych; profile nie mogą przenosić czynów jednej instytucji na Turnera bez dokumentu. List z kwietnia 1942 roku jest jego własnym opisem i dowodem wiedzy oraz sprawczej koordynacji, ale wymaga zestawienia z aktami i chronologią przekazywania obozu Meysznerowi.
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.