Wilhelm Haase
szef sztabu dowódcy SS i Policji w dystrykcie krakowskim, uczestnik planowania i dowodzenia akcjami deportacyjnymi. Obszar działania: Kraków · Bochnia · Szebnie · dystrykt krakowski. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Badania IPN identyfikują Haasego jako szefa sztabu dowódcy SS i Policji w dystrykcie krakowskim w latach 1942–1944, bezpośrednio związanego z aparatem Juliana Schernera.
- Źródła procesowe i naukowe dokumentują jego rolę dowódczą podczas akcji w getcie krakowskim 28 października 1942 roku oraz jego udział w przygotowaniu i przeprowadzeniu ostatecznej likwidacji getta 13–14 marca 1943 roku.
- Materiał badawczy wiąże go również z operacjami likwidacyjnymi w Bochni oraz przy obozie w Szebniach. Profil przypisuje mu tylko działania opisane w dokumentacji procesu i opracowaniach, nie wszystkie czyny uczestniczących formacji.
- Sąd Okręgowy w Krakowie skazał go 29 czerwca 1951 roku na karę śmierci; Sąd Najwyższy utrzymał wyrok 6 marca 1952 roku, a karę wykonano 23 maja 1952 roku.
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Haase pokazuje funkcję sztabu SSPF jako ogniwa przekładającego decyzje dowódcy SS i Policji na skoordynowane działania Gestapo, policji porządkowej i innych formacji podczas deportacji i likwidacji gett. Jego odpowiedzialność wynika z udokumentowanego planowania, dowodzenia i obecności przy konkretnych akcjach, a nie tylko z tytułu służbowego.
Typ odpowiedzialności: sztabowa · kierownicza · operacyjna. Mechanizmy: zarządzanie aparatem SS i policji, deportacje i likwidacje gett, egzekucje.
Najważniejsze zdarzenia
- objęcie funkcji szefa sztabu SSPF Kraków w 1942 roku
- akcja deportacyjna w getcie krakowskim 28 października 1942 roku
- likwidacja getta krakowskiego 13–14 marca 1943 roku
- operacje likwidacyjne w Bochni i Szebniach w 1943 roku
- proces w Krakowie w 1951 roku i wykonanie wyroku 23 maja 1952 roku
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
Po wojnie został skazany przez sąd brytyjski na dwa lata więzienia za członkostwo w SS i NSDAP, następnie wydany Polsce. Sąd Okręgowy w Krakowie skazał go 29 czerwca 1951 roku na śmierć; po utrzymaniu wyroku przez Sąd Najwyższy został stracony 23 maja 1952 roku.
Granice ustaleń
Akt urodzenia wskazuje imię „Willi”, natomiast polskie akta sądowe i znaczna część historiografii używają formy „Wilhelm”; profil zachowuje nazwę rozpoznawalną w literaturze i wyraźnie notuje rozbieżność. Funkcja szefa sztabu nie dowodzi osobistego udziału w każdym zabójstwie dokonanym przez jednostki SSPF, dlatego opis ogranicza się do konkretnych operacji potwierdzonych materiałem sądowym.
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.