Fritz Gustav Friedel
kierownik referatu żydowskiego Gestapo w Białymstoku. Obszar działania: Białystok · Bezirk Białystok. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Źródła IPN i Archiwum Państwowego w Białymstoku identyfikują go jako kierownika referatu do spraw żydowskich białostockiego Gestapo.
- Jako przedstawiciel Gestapo był bezpośrednim administratorem getta białostockiego: od Judenratu otrzymywał raporty i przekazywał wytyczne.
- Źródła IPN potwierdzają, że po wojnie został osądzony w Białymstoku jako współsprawca zbrodni popełnionych w okręgu białostockim.
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Ten profil objaśnia rolę referatu żydowskiego jako pośrednika między kierownictwem policyjnym a administracją getta. Funkcja Friedla nie oznacza, że był jedynym decydentem przy deportacjach ani że osobiście wykonał wszystkie zbrodnie przypisywane Sipo i SS w Białymstoku.
Typ odpowiedzialności: referatowa · administracyjna · policyjna. Mechanizmy: zarządzanie gettem, gettoizacja, deportacje i likwidacje gett.
Najważniejsze zdarzenia
- przejęcie zarządu nad gettem białostockim przez SS i Gestapo w listopadzie 1942 roku
- likwidacja getta białostockiego w sierpniu 1943 roku
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
Po ekstradycji do Polski został skazany na śmierć przez sąd w Białymstoku w 1949 roku; wyrok wykonano w 1952 roku.
Granice ustaleń
W materiałach występują warianty nazwiska Friedel/Friedl. Relacje o końcowej likwidacji getta wymagają rozróżnienia między jego funkcją w referacie, rozkazodawstwem KdS oraz działaniami innych formacji SS i policji.
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.