III Krąg III z VII

Inżynierowie piekła

Budowniczowie i zarządcy aparatu Zagłady — RSHA, WVHA, system obozów, logistyka deportacji.

Ludzi zebranych w tym kręgu łączy jeden mechanizm odpowiedzialności: nie wydawali rozkazu rozpoczęcia wojny ani nie kształtowali polityki państwa, lecz przekształcili zbrodniczy zamiar w działający, zorganizowany system śmierci. To oni budowali i obsługiwali machinę — od central bezpieczeństwa po pojedyncze komory gazowe. Wśród nich są szefowie Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (RSHA) i Gestapo, kierownicy Głównego Urzędu Gospodarczo-Administracyjnego SS (WVHA) zarządzającego obozami i pracą niewolniczą, inspektorzy obozów koncentracyjnych, komendanci obozów zagłady oraz główny logistyk deportacji, który organizował transporty milionów ludzi do miejsc kaźni. Ich decyzje i sprawność organizacyjna są zbrodniami przeciwko ludzkości, zbrodniami wojennymi i współudziałem w ludobójstwie. Powojenne rozliczenia rozłożyły się skrajnie nierówno: część odpowiedziała przed sądami w Norymberdze, Jerozolimie i Polsce i została stracona; inni popełnili samobójstwo w niewoli lub zginęli jeszcze w czasie wojny; jeden zaginął i nigdy nie stanął przed sądem. Ta nierówność kary nie umniejsza wagi czynów — dokumentujemy je, by ocalić pamięć ofiar i dać przestrogę.

Ernst Kaltenbrunner

1903–1946

Szef RSHA — centrali Gestapo, SD i policji; współodpowiedzialny za Zagładę

stracony w 1946 r.

Odilo Globocnik

1904–1945

Dowódca SS i policji w dystrykcie lubelskim, kierownik akcji „Reinhardt”

samobójstwo w niewoli (1945)

Adolf Eichmann

1906–1962

Kierownik referatu IV B4 w RSHA, główny logistyk deportacji Żydów do zagłady.

stracony w 1962 r.

Rudolf Höss

1901–1947

Komendant obozu Auschwitz; twórca przemysłowej machiny zagłady, stracony w 1947 r.

stracony w 1947 r.

Heinrich Müller

1900–?

Szef Gestapo (Amt IV RSHA) 1939–1945; zaginął w 1945 r., nigdy nie osądzony

zaginiony w 1945 r. — nigdy nie odnaleziony

Oswald Pohl

1892–1951

Szef WVHA SS; zarządca systemu obozów i pracy niewolniczej. Stracony 1951.

stracony w 1951 r.

Richard Glücks

1889–1945

Inspektor obozów koncentracyjnych SS, szef Amtsgruppe D w WVHA

samobójstwo w niewoli (1945)

Christian Wirth

1885–1944

Komendant obozu zagłady w Bełżcu i inspektor obozów akcji „Reinhardt”

zginął w 1944 r.

Theodor Eicke

1892–1943

Komendant KL Dachau, inspektor obozów koncentracyjnych, dowódca Dywizji SS „Totenkopf”

zginął w 1943 r.

Alois Brunner

1912–2010

Człowiek Eichmanna i komendant Drancy — organizator deportacji ponad 100 tys. Żydów

uniknął pełnej odpowiedzialności (2010)

Dieter Wisliceny

1911–1948

Oficer SS, zastępca Eichmanna; organizator deportacji Żydów ze Słowacji, Grecji i Węgier

stracony (1948)

Theodor Dannecker

1913–1945

Specjalista Eichmanna ds. deportacji Żydów z Francji, Bułgarii, Włoch i Węgier

samobójstwo (1945)

Franz Novak

1913–1983

Ekspert kolejowych rozkładów jazdy deportacji w Referacie IV B4 Eichmanna (RSHA)

los powojenny (1983)

Gerhard Klopfer

1905–1987

Sekretarz stanu Kancelarii Partii NSDAP, zastępca Bormanna, uczestnik Wannsee

uniknął pełnej odpowiedzialności (1987)

Wilhelm Stuckart

1902–1953

Sekretarz stanu MSW Rzeszy; współautor ustaw norymberskich, uczestnik Wannsee

skazany / więzienie (1953)

Albert Ganzenmüller

1905–1996

Sekretarz stanu MTR i zastępca dyrektora Deutsche Reichsbahn — logistyka Zagłady

uniknął pełnej odpowiedzialności (1996)

Bruno Streckenbach

1902–1977

Szef kadr RSHA (Amt I); zorganizował i wyszkolił personel Einsatzgruppen

los powojenny (1977)

Gerhard Maurer

1907–1953

Szef Amtu D II WVHA i zastępca inspektora obozów — zarządca pracy niewolniczej

stracony (1953)

Gustav Richter

1913–1997

„Doradca ds. żydowskich” Eichmanna w Bukareszcie; architekt deportacji rumuńskich Żydów

skazany / więzienie (1997)

Hermann Höfle

1911–1962

Szef sztabu akcji „Reinhardt”, koordynator deportacji do obozów zagłady

samobójstwo (1962)

Rolf Günther

1913–1945

Stały zastępca Eichmanna w referacie IV B4 RSHA, współorganizator deportacji

samobójstwo (1945)

Wolfram Sievers

1905–1948

Dyrektor zarządzający SS-Ahnenerbe; koordynator zbrodniczych pseudoeksperymentów

stracony (1948)