Josef Hirtreiter
personel Treblinki II, Aktion T4 i Aktion Reinhardt. Obszar działania: Treblinka II. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Od października 1940 r. Hirtreiter pracował w ośrodku Aktion T4 w Hadamar, a następnie służył w ramach Aktion Reinhardt w Treblince II. (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / Universiteit van Amsterdam, LG Frankfurt am Main, 3 marca 1951 r., 14/53 Ks 1/50, JuNSV Bd. VIII, sprawa 270a, s. 259–280; metryka i sentencja od s. 261, ustalenia czynów na dalszych stronach)
- Sąd ustalił, że nadzorował rozbieranie ofiar i pędzenie ich do komór gazowych oraz stosował przemoc i dopuszczał się zabójstw na terenie obozu. (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / Universiteit van Amsterdam, LG Frankfurt am Main, 3 marca 1951 r., 14/53 Ks 1/50, JuNSV Bd. VIII, sprawa 270a, s. 259–280; metryka i sentencja od s. 261, ustalenia czynów na dalszych stronach; Źródło: Bundesarchiv, Bestand B 162, B 162/14034: zabójstwa i znęcanie w Treblince jesień 1942 – październik 1943; wyrok LG Frankfurt i orzeczenie BGH z 10 stycznia 1952 r.)
- Ustalenia obejmowały także zabijanie małych dzieci pozostawionych przy transporcie; sąd uznał go za winnego morderstwa w nieustalonej liczbie przypadków. (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / Universiteit van Amsterdam, LG Frankfurt am Main, 3 marca 1951 r., 14/53 Ks 1/50, JuNSV Bd. VIII, sprawa 270a, s. 259–280; metryka i sentencja od s. 261, ustalenia czynów na dalszych stronach; Źródło: Fritz Bauer Institut, zestawienie procesów sprawców Aktion Reinhardt: LG Frankfurt, 3 marca 1951 r., Josef Hirtreiter, dożywocie)
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Wyrok indywidualizuje bezpośrednie czyny Hirtreitera, ale nie ustala bezpiecznej liczby ofiar; profil nie zastępuje tej niepewności szacunkiem. (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / Universiteit van Amsterdam, LG Frankfurt am Main, 3 marca 1951 r., 14/53 Ks 1/50, JuNSV Bd. VIII, sprawa 270a, s. 259–280; metryka i sentencja od s. 261, ustalenia czynów na dalszych stronach; Źródło: Bundesarchiv, Bestand B 162, B 162/14034: zabójstwa i znęcanie w Treblince jesień 1942 – październik 1943; wyrok LG Frankfurt i orzeczenie BGH z 10 stycznia 1952 r.; Źródło: Fritz Bauer Institut, zestawienie procesów sprawców Aktion Reinhardt: LG Frankfurt, 3 marca 1951 r., Josef Hirtreiter, dożywocie)
Typ odpowiedzialności: wykonawcza · bezpośredni udział w zabójstwach. Mechanizmy: proces zagłady w Treblince, mordowanie dzieci, mordowanie więźniów w pozorowanym lazarecie.
Najważniejsze zdarzenia
- Od października 1940 r. pracował w ośrodku T4 w Hadamar. (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / Universiteit van Amsterdam, LG Frankfurt am Main, 3 marca 1951 r., 14/53 Ks 1/50, JuNSV Bd. VIII, sprawa 270a, s. 259–280; metryka i sentencja od s. 261, ustalenia czynów na dalszych stronach)
- W latach 1942–1943 służył w ośrodku zagłady Treblinka II. (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / Universiteit van Amsterdam, LG Frankfurt am Main, 3 marca 1951 r., 14/53 Ks 1/50, JuNSV Bd. VIII, sprawa 270a, s. 259–280; metryka i sentencja od s. 261, ustalenia czynów na dalszych stronach; Źródło: Bundesarchiv, Bestand B 162, B 162/14034: zabójstwa i znęcanie w Treblince jesień 1942 – październik 1943; wyrok LG Frankfurt i orzeczenie BGH z 10 stycznia 1952 r.)
- 3 marca 1951 r. Landgericht Frankfurt skazał go na dożywotnie ciężkie więzienie; BGH utrzymał wyrok 10 stycznia 1952 r. (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / Universiteit van Amsterdam, LG Frankfurt am Main, 3 marca 1951 r., 14/53 Ks 1/50, JuNSV Bd. VIII, sprawa 270a, s. 259–280; metryka i sentencja od s. 261, ustalenia czynów na dalszych stronach; Źródło: Fritz Bauer Institut, zestawienie procesów sprawców Aktion Reinhardt: LG Frankfurt, 3 marca 1951 r., Josef Hirtreiter, dożywocie)
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
Aresztowany w 1946 r., został skazany w 1951 r. na dożywocie. Karę odbywał w Butzbach, a w 1977 r. zwolniono go z powodu choroby. (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / Universiteit van Amsterdam, LG Frankfurt am Main, 3 marca 1951 r., 14/53 Ks 1/50, JuNSV Bd. VIII, sprawa 270a, s. 259–280; metryka i sentencja od s. 261, ustalenia czynów na dalszych stronach; Źródło: Bundesarchiv, Bestand B 162, B 162/14034: zabójstwa i znęcanie w Treblince jesień 1942 – październik 1943; wyrok LG Frankfurt i orzeczenie BGH z 10 stycznia 1952 r.; Źródło: Fritz Bauer Institut, zestawienie procesów sprawców Aktion Reinhardt: LG Frankfurt, 3 marca 1951 r., Josef Hirtreiter, dożywocie)
Granice ustaleń
Nie przypisujemy mu całkowitej liczby ofiar Treblinki ani dokładnej liczby ofiar jego bezpośrednich czynów, której sąd nie ustalił. Źródło instytucjonalne potwierdza jedynie rok śmierci 1978, dlatego nie podajemy dokładnego dnia ani miejsca. Brak portretu bez weryfikacji praw. (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / Universiteit van Amsterdam, LG Frankfurt am Main, 3 marca 1951 r., 14/53 Ks 1/50, JuNSV Bd. VIII, sprawa 270a, s. 259–280; metryka i sentencja od s. 261, ustalenia czynów na dalszych stronach; Źródło: Bundesarchiv, Bestand B 162, B 162/14034: zabójstwa i znęcanie w Treblince jesień 1942 – październik 1943; wyrok LG Frankfurt i orzeczenie BGH z 10 stycznia 1952 r.; Źródło: Fritz Bauer Institut, zestawienie procesów sprawców Aktion Reinhardt: LG Frankfurt, 3 marca 1951 r., Josef Hirtreiter, dożywocie)
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.