Gustav Hermann Sorge
Rapportführer KL Sachsenhausen, sprawca przemocy i zabójstw więźniów. Obszar działania: Sachsenhausen · Oranienburg. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Gustav Hermann Sorge (1911–1978) był Rapportführerem w KL Sachsenhausen. Materiał sądowy opisuje, że zimą 1939/1940 wraz z innymi esesmanami pobił więźnia Mengelsa na śmierć. (Źródło: Bundeszentrale für politische Bildung / Wolfgang Benz — część „Quellentext Der Sachsenhausen-Prozess”, akapity o procesie z 1947 r. i Rapportführerze Sorgem; Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / LG München I — s. 279 wydania drukowanego, ustalenie sądu o zabójstwie więźnia Mengelsa zimą 1939/1940 przez Sorgego i innych esesmanów; Źródło: Archiv der Evangelischen Kirche im Rheinland — inwentarz 7NL016, PDF s. 31, pozycja 95 „Korrespondenz Sorge”)
- W październiku–listopadzie 1947 r. sowiecki trybunał skazał go na 25 lat pracy przymusowej. Po przekazaniu do RFN w 1956 r. ponownie stanął przed sądem. (Źródło: Bundeszentrale für politische Bildung / Wolfgang Benz — część „Quellentext Der Sachsenhausen-Prozess”, akapity o procesie z 1947 r. i Rapportführerze Sorgem; Źródło: Archiv der Evangelischen Kirche im Rheinland — inwentarz 7NL016, PDF s. 31, pozycja 95 „Korrespondenz Sorge”; Źródło: Hans Coppi / Friedrich-Ebert-Stiftung — „Jahrbuch für Forschungen zur Geschichte der Arbeiterbewegung” 2003/1, s. 27 i 37 wydania drukowanego, przypis 56; dokumenty procesu sowieckiego i sprawa 8 Ks 1/58)
- Landgericht Bonn skazał go 6 lutego 1959 r. na dożywotnie pozbawienie wolności i dodatkowe 15 lat. (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / LG Bonn 8 Ks 1/58 — indeks oskarżonych „Sorge, Gustav Hermann — lebenslänglich + 15 Jahre — 473”; pełny wyrok LG Bonn z 6 lutego 1959, zbiór Rütera nr 473, tom XV, s. 399–659; Źródło: Kölnische Rundschau — retrospektywa o bońskim procesie Sachsenhausen, akapit o wyroku z 6 lutego 1959)
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Profil opiera się na indywidualnym ustaleniu sądu dotyczącym zabójstwa więźnia i na odrębnych wynikach dwóch procesów; nie przypisuje mu automatycznie wszystkich zgonów w Sachsenhausen. (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / LG Bonn 8 Ks 1/58 — indeks oskarżonych „Sorge, Gustav Hermann — lebenslänglich + 15 Jahre — 473”; pełny wyrok LG Bonn z 6 lutego 1959, zbiór Rütera nr 473, tom XV, s. 399–659; Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / LG München I — s. 279 wydania drukowanego, ustalenie sądu o zabójstwie więźnia Mengelsa zimą 1939/1940 przez Sorgego i innych esesmanów)
Typ odpowiedzialności: nadzorcza · wykonawcza. Mechanizmy: przemoc wobec więźniów obozów, morderstwa indywidualne.
Najważniejsze zdarzenia
- 1911 – urodzenie (Źródło: Archiv der Evangelischen Kirche im Rheinland — inwentarz 7NL016, PDF s. 31, pozycja 95 „Korrespondenz Sorge”)
- 1939/1940 – udział w śmiertelnym pobiciu więźnia Mengelsa (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / LG München I — s. 279 wydania drukowanego, ustalenie sądu o zabójstwie więźnia Mengelsa zimą 1939/1940 przez Sorgego i innych esesmanów)
- 1947 – sowiecki wyrok 25 lat pracy przymusowej (Źródło: Bundeszentrale für politische Bildung / Wolfgang Benz — część „Quellentext Der Sachsenhausen-Prozess”, akapity o procesie z 1947 r. i Rapportführerze Sorgem; Źródło: Hans Coppi / Friedrich-Ebert-Stiftung — „Jahrbuch für Forschungen zur Geschichte der Arbeiterbewegung” 2003/1, s. 27 i 37 wydania drukowanego, przypis 56; dokumenty procesu sowieckiego i sprawa 8 Ks 1/58)
- 1956 – przekazanie do RFN (Źródło: Archiv der Evangelischen Kirche im Rheinland — inwentarz 7NL016, PDF s. 31, pozycja 95 „Korrespondenz Sorge”; Źródło: Hans Coppi / Friedrich-Ebert-Stiftung — „Jahrbuch für Forschungen zur Geschichte der Arbeiterbewegung” 2003/1, s. 27 i 37 wydania drukowanego, przypis 56; dokumenty procesu sowieckiego i sprawa 8 Ks 1/58)
- 6 lutego 1959 – wyrok w Bonn: dożywocie + 15 lat (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / LG Bonn 8 Ks 1/58 — indeks oskarżonych „Sorge, Gustav Hermann — lebenslänglich + 15 Jahre — 473”; pełny wyrok LG Bonn z 6 lutego 1959, zbiór Rütera nr 473, tom XV, s. 399–659; Źródło: Kölnische Rundschau — retrospektywa o bońskim procesie Sachsenhausen, akapit o wyroku z 6 lutego 1959)
- 1978 – śmierć (Źródło: Archiv der Evangelischen Kirche im Rheinland — inwentarz 7NL016, PDF s. 31, pozycja 95 „Korrespondenz Sorge”)
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
Sowiecki trybunał skazał Sorgego w 1947 r. na 25 lat pracy przymusowej. W 1956 r. przekazano go do RFN; sąd w Bonn w 1959 r. skazał go na dożywocie oraz dodatkowe 15 lat. (Źródło: Bundeszentrale für politische Bildung / Wolfgang Benz — część „Quellentext Der Sachsenhausen-Prozess”, akapity o procesie z 1947 r. i Rapportführerze Sorgem; Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / LG Bonn 8 Ks 1/58 — indeks oskarżonych „Sorge, Gustav Hermann — lebenslänglich + 15 Jahre — 473”; pełny wyrok LG Bonn z 6 lutego 1959, zbiór Rütera nr 473, tom XV, s. 399–659; Źródło: Archiv der Evangelischen Kirche im Rheinland — inwentarz 7NL016, PDF s. 31, pozycja 95 „Korrespondenz Sorge”; Źródło: Hans Coppi / Friedrich-Ebert-Stiftung — „Jahrbuch für Forschungen zur Geschichte der Arbeiterbewegung” 2003/1, s. 27 i 37 wydania drukowanego, przypis 56; dokumenty procesu sowieckiego i sprawa 8 Ks 1/58)
Granice ustaleń
Dokładne daty urodzenia i śmierci nie są potwierdzone niezależnymi aktami; użyto tylko lat 1911–1978. Opis archiwalny mylnie lokalizuje wyrok 1959 r. w Wiesbaden; rejestr spraw sądowych i materiały prasowe jednoznacznie wskazują Bonn. Szczegółowa liczba zabójstw i kwalifikacja każdego czynu wymaga odczytu pełnego uzasadnienia sprawy 473. Bez licencjonowanego portretu. (Źródło: Justiz und NS-Verbrechen / LG Bonn 8 Ks 1/58 — indeks oskarżonych „Sorge, Gustav Hermann — lebenslänglich + 15 Jahre — 473”; pełny wyrok LG Bonn z 6 lutego 1959, zbiór Rütera nr 473, tom XV, s. 399–659; Źródło: Archiv der Evangelischen Kirche im Rheinland — inwentarz 7NL016, PDF s. 31, pozycja 95 „Korrespondenz Sorge”; Źródło: Kölnische Rundschau — retrospektywa o bońskim procesie Sachsenhausen, akapit o wyroku z 6 lutego 1959)
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.