Hans Karl Möser
kierownik obozu więźniarskiego Mittelbau-Dora. Obszar działania: Mittelbau-Dora. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Po służbie w Hinzert, Neuengamme i Auschwitz w kwietniu 1944 r. został przeniesiony do Dora. (Źródło: Miejsce Pamięci Mittelbau-Dora, hasło biograficzne „Hans Möser”, działy „Täter” i „Prozesse”)
- W Mittelbau-Dora był zastępcą, a następnie pierwszym Schutzhaftlagerführerem, czyli kierownikiem obozu więźniarskiego. (Źródło: Archiwa Narodowe Stanów Zjednoczonych, M1079, wprowadzenie do sprawy 000-50-37, s. 2–7; Źródło: Miejsce Pamięci Mittelbau-Dora, hasło biograficzne „Hans Möser”, działy „Täter” i „Prozesse”)
- Amerykański sąd wojskowy uznał go za winnego udziału we wspólnym planie prowadzenia kompleksu obozowego, w którym więźniowie doświadczali głodu, bicia, tortur i zabójstw; jako jedyny oskarżony w tym procesie otrzymał karę śmierci. (Źródło: Archiwa Narodowe Stanów Zjednoczonych, M1079, wprowadzenie do sprawy 000-50-37, s. 2–7; Źródło: Miejsce Pamięci Mittelbau-Dora, hasło biograficzne „Hans Möser”, działy „Täter” i „Prozesse”)
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Odpowiedzialność jest udokumentowana na poziomie kierowniczej funkcji w obozie i skazania w sprawie Dora-Nordhausen; nie przypisujemy mu automatycznie każdej śmierci w całym kompleksie. (Źródło: Archiwa Narodowe Stanów Zjednoczonych, M1079, wprowadzenie do sprawy 000-50-37, s. 2–7; Źródło: Miejsce Pamięci Mittelbau-Dora, hasło biograficzne „Hans Möser”, działy „Täter” i „Prozesse”)
Typ odpowiedzialności: odpowiedzialność kierownicza za obóz więźniarski · udział we wspólnym planie obozowym. Mechanizmy: komendantura obozu, tortury i przemoc, praca przymusowa i podobozy.
Najważniejsze zdarzenia
- W kwietniu 1944 r. został przeniesiony do Dora i objął funkcję w kierownictwie obozu więźniarskiego. (Źródło: Miejsce Pamięci Mittelbau-Dora, hasło biograficzne „Hans Möser”, działy „Täter” i „Prozesse”)
- 30 grudnia 1947 r. zakończono proces Dora-Nordhausen wyrokiem śmierci wobec Mösera. (Źródło: Archiwa Narodowe Stanów Zjednoczonych, M1079, wprowadzenie do sprawy 000-50-37, s. 2–7)
- 26 listopada 1948 r. został stracony w więzieniu Landsberg. (Źródło: Archiwa Narodowe Stanów Zjednoczonych, M1079, wprowadzenie do sprawy 000-50-37, s. 2–7; Źródło: Miejsce Pamięci Mittelbau-Dora, hasło biograficzne „Hans Möser”, działy „Täter” i „Prozesse”)
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
W amerykańskim procesie załogi Mittelbau-Dora został uznany za winnego, skazany na śmierć i stracony w Landsbergu. (Źródło: Archiwa Narodowe Stanów Zjednoczonych, M1079, wprowadzenie do sprawy 000-50-37, s. 2–7; Źródło: Miejsce Pamięci Mittelbau-Dora, hasło biograficzne „Hans Möser”, działy „Täter” i „Prozesse”)
Granice ustaleń
Akt oskarżenia i konstrukcja wspólnego planu opisują zbrodnicze funkcjonowanie kompleksu, ale nie indywidualizują przy Möserze każdej ofiary. Nie wybrano portretu, ponieważ nie potwierdzono praw do ponownego wykorzystania konkretnej fotografii. (Źródło: Archiwa Narodowe Stanów Zjednoczonych, M1079, wprowadzenie do sprawy 000-50-37, s. 2–7; Źródło: Miejsce Pamięci Mittelbau-Dora, hasło biograficzne „Hans Möser”, działy „Täter” i „Prozesse”)
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.