Fritz Klein
Fritz Klein, lekarz SS w Auschwitz i Bergen-Belsen, uczestnik selekcji, stracony po procesie brytyjskim. Obszar działania: Auschwitz-Birkenau · Bergen-Belsen. Profil opisuje funkcję i sprawczość bez rankingu liczby ofiar.
Ustalenia potwierdzone
- Fritz Klein urodził się 24 listopada 1888 r. w Zeiden. Karta IPN identyfikuje go jako lekarza i członka Waffen-SS od 26 maja 1943 r. (Źródło: Instytut Pamięci Narodowej, karta członka załogi SS KL Auschwitz „KLEIN Fritz”, wiersze 47–90: miejsce i data urodzenia, zawód, służba i stopień w Waffen-SS.)
- USHMM wymienia Kleina wśród lekarzy SS, którzy przeprowadzali selekcje Żydów na rampie przyjazdowej Auschwitz. Muzeum Auschwitz wskazuje także jego udział w selekcjach kobiet w szpitalu obozowym. (Źródło: United States Holocaust Memorial Museum, „Selections of Jews Upon Arrival at Auschwitz”, wiersze 139–170 i 180–185, zwłaszcza część o lekarzach SS przeprowadzających selekcje.; Źródło: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, „Women in Auschwitz”, część o selekcjach w szpitalu obozowym wymieniająca lekarza SS Fritza Kleina.)
- Od stycznia 1945 r. był lekarzem w Bergen-Belsen, gdzie pozostawał ostatnim lekarzem obozowym przed wyzwoleniem. (Źródło: Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek, baza Niedersächsische Personen, hasło „Klein, Fritz”, wiersze 24–40: daty życia, przydziały obozowe i proces w Lüneburgu; za Klee (2003), s. 314.; Źródło: Bergen-Belsen Memorial, „Prosecution”, część „Belsen Trial”, wiersze 181–191: proces w Lüneburgu, wyrok i egzekucja Kleina w Hameln.)
Znaczenie w łańcuchu odpowiedzialności
Selekcje na rampie i w szpitalu były bezpośrednim udziałem w mechanizmie eksterminacji, lecz dostępne tu źródła nie wyznaczają osobistej liczby ofiar Kleina. (Źródło: United States Holocaust Memorial Museum, „Selections of Jews Upon Arrival at Auschwitz”, wiersze 139–170 i 180–185, zwłaszcza część o lekarzach SS przeprowadzających selekcje.; Źródło: Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, „Women in Auschwitz”, część o selekcjach w szpitalu obozowym wymieniająca lekarza SS Fritza Kleina.)
Typ odpowiedzialności: medyczna · bezpośrednia. Mechanizmy: selekcje, selekcja transportu.
Najważniejsze zdarzenia
- 24 listopada 1888 r. – urodził się w Zeiden (Źródło: Instytut Pamięci Narodowej, karta członka załogi SS KL Auschwitz „KLEIN Fritz”, wiersze 47–90: miejsce i data urodzenia, zawód, służba i stopień w Waffen-SS.; Źródło: Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek, baza Niedersächsische Personen, hasło „Klein, Fritz”, wiersze 24–40: daty życia, przydziały obozowe i proces w Lüneburgu; za Klee (2003), s. 314.)
- od grudnia 1943 r. – służba lekarska SS w Auschwitz (Źródło: Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek, baza Niedersächsische Personen, hasło „Klein, Fritz”, wiersze 24–40: daty życia, przydziały obozowe i proces w Lüneburgu; za Klee (2003), s. 314.)
- styczeń 1945 r. – lekarz obozowy w Bergen-Belsen (Źródło: Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek, baza Niedersächsische Personen, hasło „Klein, Fritz”, wiersze 24–40: daty życia, przydziały obozowe i proces w Lüneburgu; za Klee (2003), s. 314.; Źródło: Bergen-Belsen Memorial, „Prosecution”, część „Belsen Trial”, wiersze 181–191: proces w Lüneburgu, wyrok i egzekucja Kleina w Hameln.)
- 17 listopada 1945 r. – wyrok śmierci w pierwszym procesie Bergen-Belsen (Źródło: Bergen-Belsen Memorial, „Prosecution”, część „Belsen Trial”, wiersze 181–191: proces w Lüneburgu, wyrok i egzekucja Kleina w Hameln.)
- 13 grudnia 1945 r. – egzekucja w Hameln (Źródło: Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek, baza Niedersächsische Personen, hasło „Klein, Fritz”, wiersze 24–40: daty życia, przydziały obozowe i proces w Lüneburgu; za Klee (2003), s. 314.; Źródło: Bergen-Belsen Memorial, „Prosecution”, część „Belsen Trial”, wiersze 181–191: proces w Lüneburgu, wyrok i egzekucja Kleina w Hameln.)
Krąg opisuje poziom władzy, funkcję i sprawczość. Odpowiedzialność wielu osób może dotyczyć tego samego łańcucha zbrodni, dlatego danych o ofiarach nie sumuje się między profilami.
Powojenne rozliczenie
Brytyjski sąd wojskowy w Lüneburgu skazał Kleina na śmierć w pierwszym procesie Bergen-Belsen, zakończonym 17 listopada 1945 r. Postępowanie obejmowało także czyny w Auschwitz. Wyrok wykonano w więzieniu w Hameln 13 grudnia 1945 r. (Źródło: Bergen-Belsen Memorial, „Prosecution”, część „Belsen Trial”, wiersze 181–191: proces w Lüneburgu, wyrok i egzekucja Kleina w Hameln.)
Granice ustaleń
Klein w nagranej wypowiedzi z kwietnia 1945 r. podał wiek 58 lat, niezgodny z podaną przez niego datą urodzenia 24 listopada 1888 r.; tę datę potwierdzają jednak niezależnie karta IPN i bibliografia Dolnej Saksonii. Nie publikujemy portretu bez sprawdzenia konkretnej licencji i pochodzenia pliku. (Źródło: Instytut Pamięci Narodowej, karta członka załogi SS KL Auschwitz „KLEIN Fritz”, wiersze 47–90: miejsce i data urodzenia, zawód, służba i stopień w Waffen-SS.; Źródło: Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek, baza Niedersächsische Personen, hasło „Klein, Fritz”, wiersze 24–40: daty życia, przydziały obozowe i proces w Lüneburgu; za Klee (2003), s. 314.; Źródło: Austrian Film Museum, transkrypcja filmowej wypowiedzi Fritza Kleina z 24 kwietnia 1945 r.: podana data urodzenia i sprzeczny z nią wiek 58 lat.)
Źródła
Źródła dobrano tak, aby łączyć dokumentację instytucjonalną lub procesową z niezależnym opracowaniem.