Richard Wendler
Richard Wendler (1898–1972) — gubernator dystryktów krakowskiego i lubelskiego. Profil dokumentuje następujące typy odpowiedzialności: administracyjna, organizacyjna, dowódcza. Obszary działania: Kraków, Lublin, Zamojszczyzna, Częstochowa.
Rola w aparacie zbrodni
Richard Wendler pełnił funkcję określoną w źródłach jako gubernator dystryktów krakowskiego i lubelskiego. Działał w strukturach administracja Generalnego Gubernatorstwa, NSDAP, SS. Udokumentowane obszary działania to: Kraków, Lublin, Zamojszczyzna, Częstochowa.
Pokazuje cywilną administrację dystryktu jako partnera struktur SS/policji; przydatny do wyjaśnienia instytucjonalnych sporów, a nie mitu jednolitego aparatu.
Mechanizmy zbrodni i odpowiedzialność
Podstawą przypisania są następujące typy odpowiedzialności: administracyjna, organizacyjna, dowódcza. Najważniejsze mechanizmy to: administracja okupacyjna, wysiedlenia Zamojszczyzny, gettoizacja, praca przymusowa. Nie przypisujemy automatycznie wszystkich zbrodni z obszaru działania jednej osobie; zakres każdej tezy wyznaczają przytoczone źródła.
- Zarząd dystryktu krakowskiego
- Zarząd dystryktu lubelskiego w końcowej fazie Aktion Zamość
Krąg opisuje poziom władzy i wpływu, nie ocenę moralną ani liczbę ofiar. Profil dokumentuje decyzje, funkcję i miejsce w łańcuchu odpowiedzialności; nakładających się danych o ofiarach nie sumuje się między postaciami.
Powojenne rozliczenie
Został zdenazyfikowany i odzyskał pozycję zawodową; nie skazano go za działalność okupacyjną w Polsce.
Uwagi o niepewności: Źródła opisują spory i próby ograniczenia niektórych działań SS; nie zwalnia to z odpowiedzialności administracyjnej, ale wymaga niuansu. Nie przypisywać mu rozpoczęcia Aktion Zamość, które poprzedzało objęcie urzędu w Lublinie.